ஜேம்ஸ் ஜாய்ஸின் 'ஸ்டீபன் ஹீரோ' 5

 — Do you like the services of Holy Week? said Stephen —   — புனித வாரத்தின் வழிபாடுகள் உங்களுக்குப் பிடிக்குமா? என்று ஸ்டீபன் கேட்டான் —

— ஆம், என்றான் கிரான்லி —

— அவை அற்புதமானவை, என்றான் ஸ்டீபன். இருள் — ஜெபப் புத்தகங்களை ஒரு பெஞ்சில் தட்டி எங்களைப் பயமுறுத்துவது மிகவும் குழந்தைத்தனமானது. முன் புனிதப்படுத்தப்பட்டவர்களின் திருப்பலியைப் பார்ப்பது விசித்திரமாக இல்லையா — விளக்குகளோ திருவுடைகளோ இல்லாமல், பலிபீடம் வெறுமையாக, நற்கருணைப் பேழையின் கதவு பிளந்து திறந்திருக்க, குருக்கள் பலிபீடப் படிகளில் தரையில் விழுந்து கிடப்பது? —

— ஆம், என்றான் கிரான்லி —

— திருப்பலியைத் தொடங்கும் வாசகர் ஒரு விசித்திரமான நபர் என்று நீங்கள் நினைக்கவில்லையா? அவர் எங்கிருந்து வருகிறார் என்று யாருக்கும் தெரியாது: அவருக்கும் திருப்பலிக்கும் எந்தத் தொடர்பும் இல்லை. அவர் தனியாக வெளியே வந்து பலிபீடத்தின் வலது பக்கத்தில் ஒரு புத்தகத்தைத் திறந்து, பாடத்தை வாசித்து முடித்ததும் புத்தகத்தை மூடிவிட்டு வந்த வழியே சென்றுவிடுகிறார். அவர் விசித்திரமானவர் இல்லையா? —

— ஆம், என்றான் கிரான்லி —

— அவருடைய பாடம் எப்படித் தொடங்குகிறது என்று உங்களுக்குத் தெரியுமா? Dixit enim Dominus:* in iribulatione sua consurgent ad me\ venite et revertamur ad Dominum —
அவர் பாடத்தின் தொடக்கத்தை மெஸ்ஸா வோஸில் பாடினார், அவருடைய குரல் படிக்கட்டுகளில் வழிந்தோடி வட்ட மண்டபத்தைச் சுற்றிப் பாய்ந்தது, ஒவ்வொரு தொனியும் செழுமையடைந்து மென்மையடைந்து காதுக்குத் திரும்பியது.

— அவர் மன்றாடுகிறார், என்றார் ஸ்டீபன். சுண்ணாம்பு முகமுடைய அந்த ஆள் எனக்கு எப்படி இருந்தாரோ, அப்படியே இவர் இருக்கிறார், வாதப் பிரதிவாதங்களுக்கு ஆதரவாக. புனித வெள்ளியன்று இயேசுவுக்கு நண்பர் இல்லை. புனித வெள்ளியன்று என் முன் எழும் உருவம் என்னவென்று உனக்குத் தெரியுமா? —

— என்ன உருவம்? —

— உலகின் பாவங்களைத் தன் உடலில் ஏற்றுக்கொண்ட ஒரு அசிங்கமான குள்ள மனிதன்: சாக்ரடீஸுக்கும் ஞானவாத கிறிஸ்துவுக்கும் இடைப்பட்ட ஒன்று — இருண்ட காலங்களின் கிறிஸ்து. அவருடைய மீட்புப் பணி அவருக்கு அதையே பெற்றுத் தந்துள்ளது: கடவுளுக்கோ மனிதனுக்கோ இரக்கம் இல்லாத ஒரு கோணலான அசிங்கமான உடல். இயேசு தன் தந்தையுடன் ஒரு விசித்திரமான உறவில் இருக்கிறார். அவருடைய தந்தை எனக்கு ஒருவிதமான அகம்பாவம் பிடித்தவராகத் தெரிகிறார். அவர் தனது மகனை பகிரங்கமாக ஒரே ஒரு முறை மட்டுமே கவனித்ததை நீங்கள் கவனிக்கவில்லையா? — அதாவது, இயேசு தாபோர் மலையின் உச்சியில் முழு அலங்காரத்துடன் இருந்தபோது! —
* சிவப்பு நிற மெழுகு பென்சிலால் ‘Haec dixit Dominus’ (இறைவன் இவ்வாறு கூறினார்) என்று திருத்தப்பட்டுள்ளது. ஓரத்திலுள்ள குறிப்பில் பென்சிலால் இவ்வாறு எழுதப்பட்டுள்ளது: ‘பழைய ஏற்பாட்டில் வரும் ‘பலி ஆடு’ (scapegoat) எனும் கருத்தாக்கமும், புதிய ஏற்பாட்டில் வரும் ‘இறைவனின் ஆட்டுக்குட்டி’ (கிறிஸ்துவின் சொந்த வார்த்தைகள்) எனும் கருத்தாக்கமும்.’ இது ‘உலகம்’ (world) என்ற சொல்லுக்குப் பின்னால் சேர்க்கப்பட வேண்டியதாக இருந்திருக்கலாம்.

— எனக்கு ‘புனித வியாழன்’ (Holy Thursday) அவ்வளவாகப் பிடிக்காது — என்றார் கிரான்லி.

— எனக்கும் பிடிக்காது. தேவாலயம் தேடி அலையும் தாய்மார்களும் மகள்களும் அங்கு அதிகம் பேர் வருகிறார்கள். தேவாலயம் முழுவதும் பூக்களின் வாசனையும், எரிந்துகொண்டிருக்கும் மெழுகுவர்த்திகளின் நெடியும், பெண்களின் வாசனையும் கலந்திருக்கிறது. அதுமட்டுமின்றி, பெண்கள் பிரார்த்தனை செய்வது என் கவனத்தைச் சிதறடிக்கிறது —

— உனக்கு ‘புனித சனி’ (Holy Saturday) பிடிக்குமா? —

— அந்த வழிபாட்டுச் சடங்குகள் எப்போதும் மிக முன்னதாகவே தொடங்கிவிடுகின்றன, இருந்தாலும் எனக்கு அது பிடிக்கும் —

— எனக்கும் பிடிக்கும் —

— ஆம், திருச்சபை இதைப் பற்றி நன்கு சிந்தித்து, ‘சரி, எப்படியும் இப்போது காலை ஆகிவிட்டது; அவர் நாம் நினைத்தது போல அவ்வளவு இறந்துவிடவில்லை’ என்று சொல்வது போல இருக்கிறது. அந்த உடல் இப்போது ஒரு பாஸ்கா மெழுகுவர்த்தியாக மாறிவிட்டது; அதன் ஐந்து காயங்களுக்குப் பதிலாக, அதில் ஐந்து தூப மணிகள் பதிக்கப்பட்டுள்ளன. வெள்ளிக்கிழமையன்றே எல்லாம் முடிந்துவிட்டதாகக் கருதிய அந்த மூன்று விசுவாசமுள்ள மரியாக்களுக்கும் தலா ஒரு மெழுகுவர்த்தி வழங்கப்படுகிறது. மணிகள் ஒலிக்கின்றன, வழிபாட்டுச் சடங்கு முழுவதும் தேவையற்ற ‘அல்லேலூயா’ (அல்லது இறைவனைப் போற்றும் முழக்கங்கள்) ஒலிகளால் நிறைந்திருக்கிறது. இது ஏதோ ஒரு தொழில்நுட்பச் சடங்கு போல, இதையும் அதையும் ஆசீர்வதிக்கும் நிகழ்வாக இருந்தாலும், இது ஒரு மகிழ்ச்சியான சடங்குதான் —

— ஆனால், இந்த முட்டாள் மக்கள் இந்தச் சடங்குகளில் ஏதோ ஒரு அர்த்தம் இருப்பதாக நினைக்கிறார்கள் என்று நீ கருதவில்லைதானே? —

— அப்படியா நினைக்கவில்லையா? — என்று கேட்டார் ஸ்டீபன்.

— போடா! — என்றார் கிரான்லி.

அவர்கள் பேசிக்கொண்டிருந்தபோது, ​​கிரான்லியின் நண்பர்களில் ஒருவர் படிக்கட்டுகளில் ஏறி வந்தார். அவர் பகல் நேரத்தில் கின்னஸ் மதுபானத் தொழிற்சாலையில் எழுத்தராகப் பணிபுரிபவர்; இரவு நேரத்தில் கல்லூரியில் மனவியல் மற்றும் அறவியல் தத்துவங்களைப் பயிலும் மாணவர். அவரை அங்கு வரச் சொன்னது கிரான்லிதான் என்பது குறிப்பிடத்தக்கது. கிளின் (Glynn) என்று அழைக்கப்பட்ட இந்த இளைஞன், பரம்பரை நரம்புத் தளர்ச்சியால் பாதிக்கப்பட்டிருந்தான்; அவனால் தன் தலையைச் சரியாக நிலைநிறுத்த முடியவில்லை. எதையாவது செய்ய முயலும்போதெல்லாம் அவனது கைகள் கடுமையாக நடுங்கின. அவன் பேசும்போது நடுக்கத்துடனும் தயக்கத்துடனும் பேசினான்; தனது கால்களை ஒரு குறிப்பிட்ட தாளகதியில் தரையில் தட்டுவதில் மட்டுமே அவன் ஏதோ ஒரு திருப்தியைக் கண்டான். அவன் குட்டையான உருவம் கொண்டவன்; கறுப்பினத்தவரைப் போன்ற முக அமைப்பும், சுருள் சுருளான கருங்கூந்தலும் கொண்டிருந்தான். அவன் எப்போதும் ஒரு குடையைக் கையில் வைத்திருப்பான். அவன் பேசும் சொற்றொடர்கள் பெரும்பாலும் சாதாரணமான கருத்துகளை, மிக நீண்ட, பல அசை கொண்ட சொற்களைக் கொண்டு விவரிப்பதாகவே இருக்கும். இந்த வழக்கத்தை அவன் ஏன் வளர்த்துக்கொண்டான் என்றால், ஒன்று, இது அவனுக்குச் சிந்திக்க வேண்டிய அவசியத்திலிருந்து விடுதலையளித்தது; மற்றொன்று, அவனது விசித்திரமான நகைச்சுவை உணர்வுக்கு இதுவே மிகச் சிறந்த ஊடகமாக அவனுக்குத் தோன்றியது.
* இந்த வாக்கியமும் இதற்கு முந்தைய இரண்டு வாக்கியங்களும் புத்தகத்தின் ஓரங்களில் பென்சிலால் பிற்காலத்தில் சேர்க்கப்பட்டவை.

— இதோ வருகிறார், ‘பெரிய-குடை-கிளின்’ எனும் பேராசிரியர்! — என்று கிரான்லி (Cranly) கூறினான்.
— இனிய மாலை வணக்கம், கனவான்களே! — என்று கிளின் தலைவணங்கிக் கூறினான்.
— இனிய... மாலை வணக்கம், — என்று கிரான்லி ஒருவித உணர்ச்சியற்ற நிலையில் கூறினான். — ஆம்... இது ஒரு நல்ல மாலைதான். —
— நீங்கள் ஏதோ வெளிப்படையான, சாதாரணமான கருத்துகளைச் சொல்லப்போகிறீர்கள் என்று எனக்குத் தெரிகிறது, — என்று கிளின் தன் நடுங்கும் விரலை நீட்டி, கண்டிக்கும் தொனியில் கூறினான்.
‘ஸ்பை வென்ஸ்டே’ (Spy Wednesday) என்று அழைக்கப்படும் புனித வாரத்தின் புதன்கிழமை இரவில், கிரான்லியும் ஸ்டீபனும் (Stephen) பேராலயத்தில் (Pro-Cathedral) நடைபெற்ற ‘டெனெப்ரே’ (Tenebrae) வழிபாட்டில் கலந்துகொண்டனர். அவர்கள் பீடத்தின் பின்புறம் சென்று, அங்கு வழிபாட்டுப் பாடல்களைப் பாடிக்கொண்டிருந்த ‘கான்லிஃப்’ (Conliffe) மாணவர்களுக்குப் பின்னால் முழங்காலிட்டு அமர்ந்தனர். ஸ்டீபன், வெல்ஸ் (Wells) என்பவனுக்கு நேர் எதிரே இருந்தான். அந்த இளைஞன் மதச் சடங்கிற்கான அங்கியை (surplice) அணிந்திருந்தபோது, ​​அவனது தோற்றத்தில் ஏற்பட்ட பெரும் மாற்றத்தை ஸ்டீபன் கவனித்தான். அந்த வழிபாட்டுச் சடங்கு மிக அவசரமாக, உளறல் போல நடத்தப்பட்டதை ஸ்டீபனுக்குப் பிடிக்கவில்லை. அவன் கிரான்லியிடம், அந்தச் சிற்றாலயம்...அங்குள்ள பளபளப்பான பெஞ்சுகளும் மின்விளக்குகளும் அவனுக்கு ஒரு காப்பீட்டு அலுவலகத்தை நினைவூட்டின. 'குட் ஃபிரைடே' (Good Friday) அன்று, ஒயிட்ஃபிரையர்ஸ் தெருவில் உள்ள கார்மலைட் தேவாலயத்தில் நடைபெறும் வழிபாட்டில் கலந்துகொள்ளலாம் என்று கிரான்லி ஏற்பாடு செய்தான்; அங்குள்ள சூழல் மிகவும் இயல்பாகவும், வீட்டைப் போன்ற உணர்வைத் தருவதாகவும் இருக்கும் என்று அவன் கூறினான். ஸ்டீபன் வீட்டிற்குச் செல்லும் வழியில் కొంత தூரம் அவனுடன் வந்த கிரான்லி, தனது பெரிய கைகளை அசைத்து விவரிக்க, 'விக்லோ' (Wicklow) பகுதியில் கிடைக்கும் பன்றி இறைச்சியின் சிறப்புகளைப் பற்றி மிக நுணுக்கமாக எடுத்துரைத்தான்.
— நீ ஒரு இஸ்ரவேலன் அல்ல என்பது புரிகிறது, ஏனெனில் நீ தீட்டுக் கருதப்படும் அந்த விலங்கை உண்கிறாய் — என்று ஸ்டீபன் கூறினான்.
அதற்கு கிரான்லி, பன்றி அசுத்தமான குப்பைகளை உண்பதால் அதைத் தீட்டானது என்று கருதுவது முட்டாள்தனம் என்றும், அதே சமயம் கழிவுகளை உண்டு வாழும் சிப்பியை (oyster) ஒரு சிறந்த உணவாகக் கருதுவது எப்படிச் சரியாக இருக்கும் என்றும் வாதிட்டான். பன்றி தேவையற்ற அவப்பெயருக்கு உள்ளாக்கப்பட்டுள்ளதாக அவன் நம்பினான்; பன்றிகளை வளர்ப்பதன் மூலம் நிறைய பணம் சம்பாதிக்க முடியும் என்று அவன் கூறினான். டப்ளினில் பன்றி இறைச்சிக் கடைகளைத் தொடங்கி நல்ல செல்வம் ஈட்டிய ஜெர்மானியர்களை அவன் உதாரணமாகக் காட்டினான்.
— நான் பலமுறை தீவிரமாக யோசித்திருக்கிறேன், — என்று தன் கருத்தை வலியுறுத்த நடப்பதை நிறுத்திவிட்டு அவன் தொடர்ந்தான், — ஒரு பன்றி இறைச்சிக் கடையைத் தொடங்கலாம் என்று... கடையின் வாசலில் 'கிரான்லிபெர்க்' (Kranliberg) அல்லது அது போன்ற ஏதோ ஒரு ஜெர்மானியப் பெயரை எழுதி வைக்கலாம்... பன்றி இறைச்சியை விற்றுப் பெரும் செல்வம் சேர்க்கலாம் என்று நினைத்தேன் —
— கடவுளே! — என்று ஸ்டீபன் வியப்புடன் கூறினான், — என்ன பயங்கரமான யோசனை இது! —
* ஓரத்தில பென்சிலால் ‘ஒரு கனவான் கசாப்புக் கடைக்காரர்’ (a gentleman butcher) என்று எழுதப்பட்டிருக்கிறது; ஆனால், இந்தச் சொற்களை எங்கே சேர்க்க வேண்டும் என்பதற்கான குறிப்பு ஏதுமில்லை.




— ஆமாம், பெரும் பணத்தைக் குவித்துவிடலாம் — என்று கிரான்லி கனமான நடையுடன் கூறிக்கொண்டே முன்னேறினான்.
புனித வெள்ளியன்று, ஸ்டீபன் நகருக்குள் நோக்கமின்றி அலைந்துகொண்டிருந்தபோது, ​​கார்டினர் தெருவிலுள்ள இயேசு சபையினரின் (Jesuit) தேவாலயத்தில், ‘மூன்று மணி நேரத் துன்ப வேதனை’ (Three Hours’ Agony) குறித்த பிரசங்கத்தை, மதிப்பிற்குரிய டபிள்யூ. டில்லான் (W. Dillon S.J.) மற்றும் ஜே. கேம்ப்பெல் (J. Campbell S.J.) ஆகியோர் நிகழ்த்தவிருப்பதாகச் சுவரில் ஒட்டப்பட்டிருந்த அறிவிப்பைக் கண்டான். வெறிச்சோடிய தெருக்களாகக் கடந்து சென்றபோது, ​​ஸ்டீபன் மிகுந்த தனிமையையும், வாழ்வின் நோக்கமின்மையையும் உணர்ந்தான். அவன் அறியாமலேயே, அவனது கால்கள் கார்டினர் தெருவை நோக்கி நடக்கத் தொடங்கின. சூரிய ஒளி இல்லாத அந்த இதமான நாளில், நகரம் ஒருவித புனிதமான மந்தநிலையில் ஆழ்ந்திருந்தது. புனித ஜார்ஜ் தேவாலயத்தைக் கடக்கும்போது, ​​நேரம் இரண்டரை மணி ஆகியிருப்பதைக் கவனித்தான்; — கடந்த மூன்று மணி நேரமாக அவன் நகருக்குள் அலைந்துகொண்டிருந்திருக்கிறான். கார்டினர் தெருவிலுள்ள தேவாலயத்திற்குள் நுழைந்தான். அங்கிருந்த ஒரு பொதுச் சகோதரர் (lay-brother) — காணிக்கைக்காகக் காத்திருந்து, தூக்கக் கலக்கத்திலிருந்து விழித்துக்கொண்டவர் — வைத்திருந்த மேசையைக் கவனிக்காமல் கடந்து சென்று, தேவாலயத்தின் வலது பக்கத்திற்குச் சென்றான். தேவாலயம் முழுவதும், நன்முறையில் உடை அணிந்த மக்கள் கூட்டத்தால் நிறைந்திருந்தது. இயேசு சபையினரின் மீது மக்கள் கொண்டிருந்த அந்தச் செல்லமான பாசத்தை அவன் எல்லா இடங்களிலும் கண்டான். நடுத்தர வர்க்கத்தைச் சேர்ந்த, சமூக அந்தஸ்து குறித்து உறுதியற்ற நிலையில் இருக்கும் ஆயிரக்கணக்கான மக்களின் ஆன்மாக்களை, இயேசு சபையினர் தங்கள் அமைப்பின் கீழ் ஈர்த்துக்கொண்டனர். அவர்களுக்கு ஒரு பாதுகாப்பான புகலிடத்தையும், அக்கறையுடனும் கனிவுடனும் கூடிய ஒப்புரவு அருட்சாதனத்தையும் (confessional), ஒருவிதமான கனிவான நடத்தையும் வழங்கி அவர்களைத் தங்கள் பக்கம் ஈர்த்தனர்; உண்மையில், இத்தகைய கனிவான நடத்தையைப் பெறுவதற்குத் தகுதியான ஆன்மீகப் பயணத்தை அவர்கள் மேற்கொண்டிருக்கவில்லை. தூணொன்றின் மறைவில், அவனுக்கு வெகு தொலைவில், அவனது தந்தையையும் அவரது நண்பர்கள் இருவரையும் ஸ்டீபன் கண்டான். அவனது தந்தை தனது கண்ணாடியின் (eyeglass) வழியாகத் தொலைவிலிருந்த பாடகர் குழுவைப் (choir) பார்த்துக் கொண்டிருந்தார்; அவரது முகத்தில் ஆழ்ந்த பக்தி வெளிப்பட்டது. பாடகர் குழுவினர், துயரத்தை வெளிப்படுத்தும் நோக்கில், மிகவும் அலங்காரமான இசை அமைப்பைப் பாடிக்கொண்டிருந்தனர். நீண்ட நடைப்பயணம், வெப்பம், மக்கள் நெரிசல் மற்றும் தேவாலயத்தின் இருள் ஆகியவற்றால் ஸ்டீபன் சோர்வடைந்தான். கதவு நிலையின் மீது சாய்ந்துகொண்டு, கண்களைப் பாதியளவு மூடிக்கொண்டு, தன் எண்ணங்களைச் சுதந்திரமாக அலையவிட்டான். அவனது மனதில் எதுகை மோனைகள் உருவாகத் தொடங்கின. ஒரு வெண்ணிற உருவம் பிரசங்க மேடை மீது ஏறுவதை அவன் மங்கலாக உணர்ந்தான்; அப்போது, ​​"Consummatum est" (முடிக்கப்பட்டது) என்று ஒரு குரல் ஒலிப்பதைக் கேட்டான். அது யாருடைய குரல் என்று அவனுக்குத் தெரிந்தது; தந்தை டிலான் 'ஏழாவது வார்த்தை' (இயேசுவின் இறுதி மொழிகளில் ஒன்று) குறித்துப் பிரசங்கித்துக் கொண்டிருந்தார். அந்தப் பிரசங்கத்தைக் கவனமாகக் கேட்க அவன் மெனக்கெடவில்லை; ஆனால், அவ்வப்போது அந்த வார்த்தையின் புதிய மொழிபெயர்ப்புகள் சபையினரின் தலைக்கு மேல் ஒலிப்பதைக் கேட்டுக்கொண்டிருந்தான். "முடிக்கப்பட்டது", "நிறைவேற்றப்பட்டது" - இத்தகைய சொற்கள் அவனது பகற்கனவைக் கலைத்தன. மொழிபெயர்ப்புகள் ஒன்றன்பின் ஒன்றாக வேகவேகமாக வெளிப்பட, அவனுள் இருந்த சூதாட்ட உணர்வு விழித்துக்கொண்டது. அடுத்து எந்த வார்த்தையைப் போதகர் பயன்படுத்துவார் என்று அவனுக்குள்ளேயே பந்தயம் கட்டிக்கொண்டான். "நிறைவேற்றப்பட்டது", "முழுமை பெற்றது", "அடையப்பட்டது". அந்த வாக்கியத்தின் முதல் பகுதிக்கும் இரண்டாம் பகுதிக்கும் இடைப்பட்ட சில நொடிகளில், ஸ்டீபனின் மனம் மின்னல் வேகத்தில் ஊகிக்கும் திறனை வெளிப்படுத்தியது: "முடிந்தது", "பூர்த்தியானது", "நிறைவு பெற்றது". இறுதியாக, ஒரு பெரும் சொல்லாடல் வீச்சோடு, எல்லாம் முடிந்துவிட்டதாகத் தந்தை டிலான் அறிவிக்க, சபையினர் அனைவரும் தெருக்களை நோக்கி வெளியேறத் தொடங்கினர். கூட்டத்தோடு கூட்டமாக ஸ்டீபனும் அடித்துச் செல்லப்பட்டான். சுற்றிலும் பாராட்டுரைகளும், மனநிறைவு கொண்ட முகபாவனைகளும் தென்பட்டன; அவை அடக்கமான முணுமுணுப்புகளாகவும், அமைதியான வெளிப்பாடுகளாகவும் இருந்தன. இயேசு சபையினரின் (Jesuits) நேரடிப் பொறுப்பில் இருந்தவர்கள், தாங்கள் ஒரு 'நல்ல வெள்ளிக்கிழமையை' (Good Friday) மிகச் சிறப்பாகக் கழித்ததாகத் தங்களுக்குள்ளேயே பாராட்டிக்கொண்டனர். 
தன் தந்தையைத் தவிர்ப்பதற்காக, ஸ்டீபன் தேவாலயத்தின் உட்பகுதி வழியாகச் சென்று, மைய நுழைவாயிலில் காத்திருந்தான். சாதாரண மக்கள் அவனைக் கடந்து தடுமாறிச் சென்றுகொண்டிருந்தனர். அங்கேயும் பாராட்டுக்களும் மனநிறைவும் வெளிப்பட்டன. ஒரு இளம் தொழிலாளி தன் மனைவியுடன் வெளியேறும்போது, ​​"அவருக்கு இறையியல் (theology) நன்றாகத் தெரியும், சொல்கிறேன் கேளுங்கள்!" என்று கூறுவதைக் கேட்டான். இரு பெண்கள் புனித நீர் தொட்டிக்கு அருகில் நின்றனர்...அவள் தன் தாயின் மதத்தை ஏற்றுக்கொண்டிருந்தாள்; அவளிடம் முன்வைக்கப்பட்ட அனைத்தையும் அப்படியே ஒப்புக்கொண்டிருந்தாள். அவள் உயிர் பிழைத்திருந்தால், குறைந்த அறிவுத்திறனும் மிகுந்த பக்திமானான கீழ்ப்படிதலும் கொண்ட ஒரு கத்தோலிக்க மனைவியாக வாழ்ந்திருப்பாள். ஒருவேளை அவள் இறந்துவிட்டால், கிறிஸ்தவர்களின் நித்திய சொர்க்கத்தில் அவளுக்கு ஓர் இடம் கிடைத்திருக்கும் என்று கருதப்பட்டது; ஆனால், அவளுடைய இரு சகோதரர்களுக்கும் அந்தச் சொர்க்கத்தின் கதவுகள் அடைக்கப்பட்டிருக்கலாம். படைப்பாளர் நற்பண்புடையோருக்கான ஆட்சியை நிறுவும் காலம் வரை பொறுமையுடன் காத்திருக்கும் உண்மையான கிறிஸ்தவர்களுக்கு, இவ்வுலகத் துன்பங்கள் பெரிய சுமையாகத் தெரிவதில்லை என்று சொல்லப்படுகிறது. இசபெல்லின் நிலை ஸ்டீபனுக்குக் கோபத்தையும் அதே சமயம் பரிதாபத்தையும் ஏற்படுத்தியது; ஆனால், இதில் தலையிடுவது எவ்வளவு பயனற்றது என்பதையும், அது எந்த மாற்றத்தையும் ஏற்படுத்தப்போவதில்லை என்பதையும் அவன் உடனடியாக உணர்ந்துகொண்டான். அவளுடைய வாழ்க்கை, இறைவனுக்கு முன்னால் எப்போதும் ஒருவித நடுக்கத்துடனேயே கழிந்தது, இனியும் அப்படித்தான் கழியப்போகிறது. அவர்களுக்கிடையே கருத்துப் பரிமாற்றம் நிகழ்ந்தால், அது அவனுடைய தரப்பிலிருந்து ஒருவித மேலாதிக்க மனப்பான்மையுடனான கருணையாகவோ அல்லது அவர்களைத் தவறான பாதைக்கு இட்டுச் செல்லும் முயற்சியாகவோதான் இருக்க முடியும். இரத்த உறவு குறித்த எந்த உணர்வும், இயல்பான அல்லது காரணமற்ற பாசத்தை அவனுள் தூண்டவில்லை. அவள் அவனுடைய சகோதரி என்று அழைக்கப்பட்டாள், அவனுடைய தாய் அவனுடைய தாய் என்று அழைக்கப்பட்டாள்; ஆனால், அவர்கள் அவனிடம் காட்டிய உணர்வுப்பூர்வமான அணுகுமுறையிலோ அல்லது அவன் அவர்களிடம் காட்டிய அணுகுமுறையிலோ, அந்த உறவுமுறைக்கான எந்தச் சான்றும் இருந்ததில்லை. கத்தோலிக்கத் தம்பதிகளுக்கோ அல்லது பெற்றோருக்கோ தங்கள் விருப்பப்படி இயல்பாக நடந்துகொள்ள அனுமதி உண்டு; ஆனால், கத்தோலிக்கக் குழந்தைகளுக்கு அந்தச் சுதந்திரம் வழங்கப்படுவதில்லை. அவர்கள் எவ்விதக் கேள்வியுமின்றி ஒரு ஒழுங்குமுறைக்குள் வாழ வேண்டும்; அவ்வாறு வாழத் தவறினால், "இயற்கை என்பது சாத்தானுக்குச் சொந்தமானது" என்று வாதிடும் மதபோதகர்களே, இவர்களை 'இயல்புக்கு மாறானவர்கள்' என்று கடிந்துகொள்ளக்கூடும். ஸ்டீபன் தன் தாய், தந்தை, இசபெல், ஏன் வெல்ஸ் மீது கூட அவ்வப்போது பரிதாப உணர்வுகளைக் கொண்டிருந்தான்; ஆனால், அந்த உணர்வுகளைக் கட்டுப்படுத்தியது சரியானதே என்று அவன் நம்பினான். முதலில் அவன் தன்னைத்தானே காப்பாற்றிக்கொள்ள வேண்டியிருந்தது; தன்னைச் சீரமைக்கும் அவனது முயற்சி வெற்றி பெற்று, அது அவனை நியாயப்படுத்தினால் ஒழிய, மற்றவர்களைக் காப்பாற்ற முயல்வதற்கு அவனுக்கு எந்த உரிமையும் இல்லை. கிரான்லி அவன் மீது கடுமையான குற்றச்சாட்டுகளை முன்வைக்கும் நிலைக்கு வந்திருந்தான். மறைமுகமாக இசபெல்லின் பிம்பத்தை அவன் கண்முன் கொண்டு வந்தான்—மெல்ல மெல்லத் தேய்ந்து கொண்டிருக்கும் அவளது உயிர்ச்சுடர், நீண்ட கருங்கூந்தல், வியப்பு நிறைந்த பெரிய கண்கள் என அனைத்தையும் சுட்டிக்காட்டினான். ஆனால், ஸ்டீபன் இந்தக் குற்றச்சாட்டுகளை உறுதியுடன் எதிர்கொண்டான். தன் மீது பழி சுமத்துவது அநீதி என்று அவன் தன் மனதிற்குள் நினைத்துக்கொண்டான். ஒருவித அடிமைத்தனமான பரஸ்பர உறவு முறையைப் பேணுபவர்கள், அதே முறையை ஏற்றுக்கொண்டவர்கள் மீது காட்டும் அந்தத் தெளிவற்ற, செயலற்ற பரிதாபம் என்பது, உணர்ச்சிகளுடன் விளையாடும் ஒரு செயலே தவிர வேறொன்றுமில்லை; இது சுயநலவாதிக்கும் உணர்ச்சிவசப்படுபவனுக்கும் பொதுவான ஒரு பண்புதான். மேலும், இசபெல்...

III


...எந்தப் பெரிய ஆபத்திலும் இருப்பதாக ஸ்டீபனுக்குத் தோன்றவில்லை. அவன் கிரான்லியிடம், இசபெல் ஒருவேளை மிக வேகமாக வளர்ந்து கொண்டிருக்கலாம் என்றும், அந்த வயதில் பல சிறுமிகள் உடல்நலக் குறைவால் மெலிந்து காணப்படுவது இயல்புதான் என்றும் கூறினான். இந்த விஷயத்தைப் பற்றிப் பேசுவது தனக்குச் சலிப்பைத் தருகிறது என்பதையும் அவன் ஒப்புக்கொண்டான். கிரான்லி அசையாமல் நின்று, அவனை உற்று நோக்கினான்:
— நண்பனே, உனக்குத் தெரிகிறதா... நீ ஒரு விசித்திரமான மனிதன்! —
தேர்வுக்கு ஒரு வாரத்திற்கு முன்பு, பாடத்திட்டத்தை ஐந்து நாட்களில் படித்து முடிப்பதற்கான தனது திட்டத்தை கிரான்லி ஸ்டீபனிடம் விளக்கினான். இது மிகவும் கவனமாகத் தயாரிக்கப்பட்ட திட்டம்; தேர்வாளர்களைப் பற்றியும், வினாத்தாள்களைப் பற்றியும் அவனுக்கு இருந்த ஆழமான அறிவின் அடிப்படையில் இது உருவானது. கிரான்லியின் திட்டப்படி, காலை பத்து மணி முதல் மதியம் இரண்டரை மணி வரையிலும், பிறகு மாலை நான்கு மணி முதல் ஆறு மணி வரையிலும், அதன் பின் இரவு ஏழரை மணி முதல் பத்து மணி வரையிலும் படிக்க வேண்டும். ஸ்டீபன் இந்தத் திட்டத்தைப் பின்பற்ற மறுத்துவிட்டான்; தான் பெற்றிருக்கும் ‘சுற்றுவழியான’ (நேரடியற்ற) அறிவைக் கொண்டே தேர்வில் தேர்ச்சி பெற்றுவிட முடியும் என்று அவன் நம்பினான். ஆனால், கிரான்லி இந்தத் திட்டம் மிகவும் பாதுகாப்பானது என்று உறுதியளித்தான். 
— எனக்கு அது சரியாகப் புரியவில்லை, என்று ஸ்டீபன் கேட்டான். — இவ்வளவு மேலோட்டமாகப் படித்துவிட்டு, எப்படித் தேர்ச்சி பெற முடியும்? உதாரணமாக, லத்தீன் மொழியில் கட்டுரை எழுதும் தேர்வை எடுத்துக்கொள்வோம்... உனக்கு விருப்பமென்றால், நான் சில விஷயங்களைக் காட்டுகிறேன்... நான் ஒன்றும் மிகச் சிறப்பாக எழுதிவிட மாட்டேன் என்றாலும்... —
கிரான்லி, ஸ்டீபனின் இந்தச் சலுகையைக் கவனிக்காதது போல ஆழ்ந்த சிந்தனையில் இருந்தான். பிறகு, தனது திட்டம் நிச்சயம் பலனளிக்கும் என்று உறுதியாகக் கூறினான்:
— சத்தியமாகச் சொல்கிறேன், இது வேலை செய்யும்! — அவர்களுக்குத் தேவையானதை, மிகச் சிறப்பாகவே நான் எழுதித் தருகிறேன், பார்த்தாயா? லத்தீன் உரைநடை பற்றி அவர்களுக்கு என்ன தெரியும்? —
— பெரிய அளவில் ஒன்றும் தெரியாதுதான், ஆனால் லத்தீன் இலக்கணம் பற்றி அவர்களுக்கு ஓரளவு தெரிந்திருக்கலாம் — என்று ஸ்டீபன் கூறினான். —
கிரான்லி இதைப் பற்றிச் சற்று யோசித்துவிட்டு, ஒரு தீர்வை முன்வைத்தான்: —
— ஒன்று சொல்கிறேன் கேள், இலக்கணம் என்னவென்று எனக்குத் தெரியாத போதெல்லாம், டாசிட்டஸின் (Tacitus) படைப்பிலிருந்து ஒரு பகுதியை அப்படியே எடுத்து எழுதிவிடுகிறேன் — —
— எதைக் குறிப்பிடும் வகையில்? —
— அது எதைக் குறிப்பிடுகிறது என்று தெரிந்தால் என்ன, தெரியாவிட்டால் என்ன? —
— சரிதான் — என்றான் ஸ்டீபன். —
கிரான்லியின் இந்தத் திட்டம் வெற்றி பெறவும் இல்லை, தோல்வி அடையவும் இல்லை; ஏனென்றால், அவன் அதை ஒருபோதும் செயல்படுத்தவே இல்லை. தேர்வுக்கு முந்தைய இரவுகளை அவர்கள் நூலகத்தின் முகப்பு வராந்தாவில் அமர்ந்து கழித்தனர். அந்த இளைஞர்கள் இருவரும் அமைதியான வானத்தைப் பார்த்தபடி, —


மிகக் குறைந்த உழைப்புடன் எப்படி வாழ்வது என்பது குறித்து விவாதித்தனர். கிரான்லி தேனீக்களைப் பற்றிப் பேசினான்; தேனீக்களின் வாழ்க்கை முறை மற்றும் அவற்றின் சமூக அமைப்பு குறித்து அவனுக்கு நன்றாகத் தெரிந்திருந்தது. மனிதர்களிடம் காட்டிய வெறுப்பை அவன் தேனீக்களிடம் காட்டவில்லை. ஸ்டீபன் ஒரு யோசனை சொன்னான்: கிரான்லி தேனீக்களின் உழைப்பை நம்பி வாழட்டும்; அதே சமயம், அந்தத் தேனீக்களையும் அவற்றைப் பராமரிப்பவனையும் நம்பி தான் (ஸ்டீபன்) வாழட்டும். —
— ‘விடியல் முதல் அந்தி வரை நான் கவனித்துக்கொண்டிருப்பேன், —
ஏரியின் நீரில் பிரதிபலிக்கும் சூரிய ஒளி, —
ஐவி (ivy) செடியின் மலர்களில் மொய்க்கும் மஞ்சள் நிறத் தேனீக்களை ஒளிரச் செய்வதை!’ —
— ‘ஒளிரச் செய்வதை’ (Illume) என்கிறாயா? — என்று கேட்டான் கிரான்லி. —
— ‘Illume’ (ஒளிரச் செய்தல்) என்பதன் பொருள் உனக்குத் தெரியுமா? —
— இதை எழுதியது யார்? —— ஷெல்லி —
— ‘இலூம்’ (Illume) — இது இலையுதிர் காலத்தைக் குறிக்கும் ஒரு சொல், அடர் பொன்னிறத்தைக் குறிப்பது —
— நிலப்பரப்பை ஆன்மீகக் கண்ணோட்டத்துடன் அணுகுவது மிகவும் அரிதான ஒன்று. சிலர், இயற்கைக் காட்சிகளை மங்கலாகவும் மேகமூட்டத்துடனும் விவரித்தால், அது ஆன்மீகமான எழுத்து என்று நினைக்கிறார்கள் —
— நீ இப்போது சொன்ன அந்த வரிகள் எனக்கு ஆன்மீகமானதாகத் தோன்றவில்லை —
— எனக்கும் அப்படித்தான் தோன்றுகிறது; ஆனால், சில சமயங்களில் ஷெல்லி காட்சிகளை விவரிக்கும்போது கண்ணுக்குத் தெரியும் பிம்பங்களை மட்டும் முன்னிறுத்துவதில்லை. ‘ஏரிகளால் சூழப்பட்ட புல்லாங்குழல்’ (lake-surrounded flute) என்று அவர் குறிப்பிடுகிறார். இது உன் கண்களுக்குத் தெரிகிறதா அல்லது நிற உணர்வைத் தூண்டுகிறதா? —
— ஷெல்லியின் முகம் ஒரு பறவையைப் போல எனக்குத் தோன்றுகிறது. அது என்ன வரிகள்? ‘ஏரிகளால் சூழப்பட்ட சூரியன் ஒளிர்கிறது’ (The lake-surrounded sun illume) என்றா? —
— ‘ஏரியில் பிரதிபலிக்கும் சூரியன் ஒளிர்கிறது,
ஐவி (ivy) கொடி மலர்களில் மஞ்சள் நிறத் தேனீக்கள் உலவுகின்றன’ —
— எதை மேற்கோள் காட்டுகிறீர்கள்? — என்று கேட்டான் கிளின்; அவன் பல மணிநேரப் படிப்பிற்குப் பிறகு நூலகத்திலிருந்து வெளியே வந்திருந்தான்.
கிரான்லி அவனை ஒருமுறை உற்றுப் பார்த்துவிட்டுப் பதிலளித்தான்:
— ஷெல்லி —
— ஓ, ஷெல்லியா? என்ன அந்த மேற்கோள்? —
கிரான்லி ஸ்டீபனைச் சுட்டிக்காட்டினான்.
— என்ன அந்த மேற்கோள்? — என்று கேட்டான் கிளின். — ஷெல்லி எனக்கு மிகவும் பிடித்தமான கவிஞர் —
ஸ்டீபன் அந்த வரிகளை மீண்டும் கூறினான்; கிளின் உற்சாகத்துடன் பலமுறை தலையசைத்து அதை ஆமோதித்தான். 



H


— ஷெல்லி எவ்வளவு அழகான கவிதைகளை எழுதியிருக்கிறார், இல்லையா? மிகவும் மர்மமானவை —
— விக்லோவில் (Wickla) இந்த மஞ்சள் நிறத் தேனீக்களை என்னவென்று அழைப்பார்கள் என்று உனக்குத் தெரியுமா? — என்று திடீரென்று கிளின் பக்கம் திரும்பி, கிரான்லி கேட்டான்.
— தெரியாதே? என்னவென்று அழைப்பார்கள்? —
— ‘சிவப்புப் பிட்டமுள்ள தேனீக்கள்’ (Red-arsed bees) —
கிரான்லி தன் சொந்தக் கூற்றைக் கேட்டு உரக்கச் சிரித்தான், தன் காலணிகளின் குதிகால்களால் கிரானைட் படிக்கட்டுகளில் தட்டினான். தான் ஒரு சங்கடமான சூழலில் சிக்கிக்கொண்டதை உணர்ந்த கிளின், தன் குடையைக் கையாள்வதில் தடுமாறினான்; அதே சமயம், தான் வழக்கமாகப் பயன்படுத்தும் நகைச்சுவையான சொற்றொடர் ஒன்றைத் தேடினான். — ஆனால், இந்தச் சொற்பிரயோகத்திற்கு என்னை மன்னிக்க வேண்டும், இது ஒரு விதத்தில் சொல்லப்போனால்... —
— ‘ஏரியால் சூழப்பட்ட சூரியன் ஒளியூட்ட,
ஐவி (ivy) மலர்களில் சிவப்புப் பிட்டமுள்ள தேனீக்கள் உலவுகின்றன’ — இது ஷெல்லியின் கவிதைகளுக்குச் சற்றும் குறையாத, மிகச் சிறந்த கவிதைதான்! — என்று கிரான்லி, கிளின்னிடம் கூறினான். நீ என்ன நினைக்கிறாய்? —
— • தேனீக்கள் மலர்களில் இருக்கின்றன என்பது மறுக்க முடியாத உண்மைதான், — என்று கிளின் தன் குடையை முன்னால் ஊன்றி, அழுத்தமாகக் கூறினான். — இதில் எந்தச் சந்தேகமும் இல்லை! —
தேர்வுகள் ஐந்து நாட்கள் நீடித்தன. முதல் இரண்டு நாட்களுக்குப் பிறகு, கிரான்லி தேர்வு அறைக்குள் செல்வது போன்ற பாவனையைக் கூடச் செய்யவில்லை. ஆனால், ஒவ்வொரு தேர்வுத் தாள் முடிந்த பிறகும், அவன் பல்கலைக்கழகத்திற்கு வெளியே தன் சுறுசுறுப்பான நண்பர்களுடன் சேர்ந்து, கேள்விகளை மிகக் கவனமாக அலசுவதைக் காண முடிந்தது. தேர்வுத் தாள்கள் மிகவும் எளிதானவை என்றும், ஓரளவு அறிவு இருந்தாலே எவரும் தேர்ச்சி பெற்றுவிடலாம் என்றும் அவன் கூறினான். அவன் ஸ்டீவனிடம் எந்தக் குறிப்பிட்ட கேள்வியையும் கேட்கவில்லை; மாறாக, ‘நீ தேர்ச்சி பெற்றுவிடுவாய் என்று நினைக்கிறேன்’ என்று மட்டும் சொன்னான். ‘அப்படித்தான் நினைக்கிறேன்’ என்று ஸ்டீவன் பதிலளித்தான். மெக்கான் வழக்கமாகத் தேர்வு எழுதிய மாணவர்களைச் சந்திக்க வருவான். கல்லூரியின் அனைத்து விஷயங்களிலும் ஆர்வம் காட்டுவது தனது கடமை என்று அவன் கருதியதும் ஒரு காரணம்; மற்றொரு காரணம், டேனியல் என்பவரின் மகள்களில் ஒருவர் அந்தத் தேர்வை எழுதியதுதான். தேர்வில் வெற்றி பெற்றாலும் சரி, தோல்வியடைந்தாலும் சரி, அதைப் பற்றிக் கவலைப்படாத ஸ்டீவன், மற்ற மாணவர்களிடையே நிலவிய பொறாமைகளையும், கவலைகளையும் கவனிப்பதில் மிகுந்த வேடிக்கை கண்டான்; அவர்கள் தங்கள் பதற்றத்தை அலட்சியமான பாவனைகளுக்குப் பின்னால் மறைக்க முயன்றனர். ஆண்டு முழுவதும் கடுமையாகப் படித்த மாணவர்கள் கூட, சோம்பேறிகளைப் போலவே நடந்துகொண்டனர்; சுறுசுறுப்பானவர்களும் சோம்பேறிகளும் என இரு தரப்பினருமே, ஏதோ மிகுந்த விருப்பமின்மையுடன்தான் தேர்வை எதிர்கொள்வது போலக் காட்டிக்கொண்டனர். ஒருவருக்கொருவர் போட்டியாளர்களாக இருந்தவர்கள் பேசிக்கொள்ளவில்லை; ஒருவரை ஒருவர் நம்பத் தயங்கிய அவர்கள், மற்றவர்களின் வெற்றி குறித்துத் தங்களுக்குத் தெரிந்தவர்களிடம் ரகசியமாக விசாரித்தனர். அவர்களின் இந்த உற்சாகம் எவ்வளவு உண்மையானது என்றால், பாலியல் சார்ந்த கிளர்ச்சிகள் கூட இதை விஞ்ச முடியவில்லை. பெண் மாணவர்கள், வழக்கமாகச் சொல்லப்படும் கேலிப் பேச்சுகளுக்கோ அல்லது கிண்டல்களுக்கோ உள்ளாகவில்லை; மாறாக, அவர்கள் தந்திரமான எதிரிகளாகக் கருதப்பட்டு, ஒருவித வெறுப்புடன் பார்க்கப்பட்டனர். சில இளைஞர்கள், பெண்களால் ஆண்டு முழுவதும் நாளொன்றுக்கு பத்து மணிநேரம் படிக்க முடிகிறது என்பதால், அவர்கள் தேர்வில் சிறப்பாகச் செயல்படுவதில் வியப்பொன்றும் இல்லை என்று கூறி, தங்கள் பகைமையைக் குறைத்துக்கொண்ட அதே வேளையில், தங்களின் மேன்மையை நிலைநாட்டிக்கொள்ளவும் முயன்றனர். இரு தரப்பினருக்கும் இடையே தூதுவராகச் செயல்பட்ட மெக்கான், மற்ற தரப்பில் பேசப்பட்ட வதந்திகளை இவர்களிடம் கூறினான். 'ஏளனத்தின் பயன்பாடும் அதன் தவறான பயன்பாடும்' (The Use and Abuse of Ridicule) என்ற தலைப்பில் மிஸ் ரீவ்ஸ் இருபது பக்கங்களுக்குக் கட்டுரை எழுதியிருப்பதால், லான்டிக்கு ஆங்கிலப் பாடத்தில் முதல் தர மதிப்பீடு (first class honours) கிடைக்காது என்று பரப்பியதும் அவன்தான்.
தேர்வுகள் செவ்வாய்க்கிழமையுடன் முடிவடைந்தன. புதன்கிழமை காலை, ஸ்டீபனின் தாயார் ஏதோ ஒரு கவலையில் இருப்பது போலத் தெரிந்தது. தேர்வின் போது தான் நடந்துகொண்ட விதம் குறித்து ஸ்டீபன் தனது பெற்றோரிடம் பெரிய திருப்தியை ஏற்படுத்தியிருக்கவில்லை; ஆனால், இதுதான் தாயாரின் கவலைக்குக் காரணம் என்று அவனால் நினைக்க முடியவில்லை. இருப்பினும், அந்தக் கவலை என்னவென்று தெரியவரும் வரை அவன் காத்திருந்தான். அறையில் யாரும் இல்லாத நேரத்தைப் பார்த்து, அவனது தாயார் சாதாரணமாகக் கேட்டார்:
— ஸ்டீபன், நீ இன்னும் உன் ஈஸ்டர் காலக் கடமைகளை (Easter duty) நிறைவேற்றவில்லையல்லவா? —
இல்லை என்று ஸ்டீபன் பதிலளித்தான்.
— பகல் நேரத்திலேயே சென்று ஒப்புதல் வாக்குமூலம் (confession) அளிப்பது நல்லது. நாளை 'அசென்ஷன் வியாழக்கிழமை' (Ascension Thursday); ஈஸ்டர் காலக் கடமைகளை கடைசி நிமிடம் வரை தள்ளிப்போட்டவர்களால், இன்றிரவு தேவாலயங்கள் நிச்சயமாகக் கூட்டமாகத்தான் இருக்கும். மக்களுக்குச் சிறிதாவது வெட்கம் இல்லையே! 'ஆஷ் வென்ஸ்டே' (Ash Wednesday) முதலே போதுமான அவகாசம் இருந்தும், கடைசி நிமிடம் வரை காத்திருந்துவிட்டு, இப்போது பாதிரியாரிடம் செல்லத் துடிக்கிறார்கள்... நான் உன்னைப் பற்றிச் சொல்லவில்லை, ஸ்டீபன். நீ தேர்வுக்காகப் படித்துக்கொண்டிருந்தாய் என்பது எனக்குத் தெரியும். ஆனால், வேறு எந்த வேலையும் இல்லாதவர்கள்... —ஸ்டீபன் இதற்குப் பதில் ஏதும் சொல்லாமல், முட்டை ஓட்டுக்குள் இருந்ததை விடாமுயற்சியுடன் சுரண்டிக்கொண்டிருந்தான்.
— நான் ஏற்கனவே புனித வியாழக்கிழமையன்று எனது ஈஸ்டர் கடமைகளை முடித்துவிட்டேன். இருந்தாலும், நாளை காலை திருப்பலிக்குச் செல்லப்போகிறேன். நான் ஒரு ஒன்பது நாள் வேண்டுதலை (நோவேனா) மேற்கொண்டு வருகிறேன்; எனவே, நீயும் உன் திருப்பலி ஒப்புக்கொடுத்தலை (கம்யூனியன்) எனது ஒரு குறிப்பிட்ட வேண்டுதலுக்காக அர்ப்பணிக்க வேண்டும் என்று விரும்புகிறேன்...
— என்ன குறிப்பிட்ட வேண்டுதல்? —
— அது... அன்பே, எனக்கு இசபெல்லைப் பற்றி மிகவும் கவலையாக இருக்கிறது... என்ன நினைப்பது என்றே தெரியவில்லை... —
ஸ்டீபன் கோபத்துடன் தன் கரண்டியை முட்டை ஓட்டின் அடிப்பகுதியைக் குத்தித் துளைத்தபடி, இன்னும் தேநீர் இருக்கிறதா என்று கேட்டான்.
— தேநீர் பாத்திரத்தில் ஒன்றும் இல்லை, ஆனால் ஒரு நிமிடத்தில் தண்ணீர் கொதிக்க வைத்துத் தருகிறேன்... —
— வேண்டாம், பரவாயில்லை... —
— சீக்கிரம் ஆகிவிடும்... —
தண்ணீரை அடுப்பில் வைக்க ஸ்டீபன் அனுமதித்தான்; ஏனெனில், அந்த நேரம் உரையாடலை முடித்துக்கொள்ள அவனுக்கு உதவியாக இருக்கும். தன் சகோதரியின் உடல்நிலையை ஒரு வாதமாகப் பயன்படுத்தி, தன்னை வற்புறுத்தி மதச் சடங்குகளுக்கு இணங்க வைக்க முயன்ற தாயின் செயல் அவனுக்கு மிகுந்த எரிச்சலைத் தந்தது. இத்தகைய முயற்சி தன்னை அவமதிப்பதாக அவன் உணர்ந்தான்; இது, கனிவான பக்தி சார்ந்த அறிவுரைகளிலிருந்து அவனை முழுமையாக விடுவித்தது. தாய் தண்ணீரை அடுப்பில் வைத்தாள்; ஒருவேளை ஸ்டீபன் நேரடியாக மறுத்துவிடுவான் என்று எதிர்பார்த்திருந்தாளோ என்னவோ, இப்போது அவள் சற்று நிம்மதியடைந்தவளாகத் தெரிந்தாள். அவள் மதப்பற்றுள்ள பெண்களுக்கே உரிய சாதாரண உரையாடலைத் தொடங்கினாள்.
— நாளை மார்ல்பரோ தெருவில் நடக்கும் பெரிய திருப்பலிக்கு (High Mass) நேரத்திற்குள் நகரத்திற்குச் செல்ல வேண்டும். நாளை திருச்சபையில் ஒரு முக்கியமான திருநாள்... —
— ஏன்? — என்று புன்னகைத்தபடி கேட்டான் ஸ்டீபன்.
— நம் ஆண்டவர் விண்ணேற்றம் அடைந்த நாள், — என்று தீவிரமான குரலில் பதிலளித்தாள் தாய்.
— அது ஏன் ஒரு முக்கியமான திருநாள்? —
— ஏனென்றால், அன்றுதான் அவர் தம் இறைத்தன்மையை வெளிப்படுத்தினார்: அவர் விண்ணகத்திற்கு ஏறிச் சென்றார்... —
ஸ்டீபன் ரொட்டித் துண்டின் மீது வெண்ணெயைப் பூசத் தொடங்கினான்; அதே வேளையில் அவனது முகத்தில் வெளிப்படையான பகைமை உணர்வு குடிகொண்டது.
— அவர் எங்கிருந்து சென்றார்? —
— ஒலிவ மலையிலிருந்து, — என்று பதிலளித்தாள் தாய்; அவளது கண்களுக்குக் கீழே முகம் சிவந்து போனது.
— தலைகீழாகவா? —
— என்ன சொல்கிறாய், ஸ்டீபன்? — —
— அவர் அங்கு சென்றடைந்தபோது, ​​ஒருவேளை அவருக்குத் தலை சுற்றியிருக்க வேண்டும் என்று நினைக்கிறேன். அவர் ஏன் பலூனில் செல்லவில்லை? —
— ஸ்டீபன், நீ நம் ஆண்டவரை ஏளனம் செய்யப் பார்க்கிறாயா? உனக்கு இன்னும் கொஞ்சம் அறிவு இருக்கும் என்று நினைத்தேன்.


இப்படிப்பட்ட பேச்சைப் பேசுவது, தங்கள் கண்முன்னே தெரிவதை மட்டுமே நம்பும் மனிதர்களின் வழக்கம். எனக்கு ஆச்சரியமாக இருக்கிறது —
— அம்மா, சொல்லுங்கள், நம் நண்பர் மலையிலிருந்து மேலே சென்றார் என்று சொல்கிறார்களே, அதை நீங்கள் உண்மையிலேயே நம்புகிறீர்களா? —
— நம்புகிறேன் —
— நான் நம்பவில்லை —
— என்ன சொல்கிறாய், ஸ்டீபன்? —
— இது அபத்தம்; ஏதோ சர்க்கஸ் வித்தை போல இருக்கிறது! கடவுளுக்கே வெளிச்சம், அவர் எப்படி இந்த உலகத்திற்கு வந்தார்? தண்ணீரின் மேல் நடந்தார், கல்லறையிலிருந்து வெளியே வந்தார், பிறகு 'ஹௌத்' (Howth) மலையிலிருந்து மேலே பறந்து சென்றார்! இதெல்லாம் என்ன முட்டாள்தனமான பேச்சு? —
— ஸ்டீபன்! —
— நான் இதை நம்பவில்லை; நம்பினாலும் அதில் எந்தப் பெருமையும் இல்லை. நம்பாததில் எனக்கு எந்தப் பெருமையும் இல்லை. இது வெறும் உளறல் —
— திருச்சபையின் மிகச் சிறந்த அறிஞர்களே இதை நம்புகிறார்கள், அதுவே எனக்குப் போதுமானது —
— அவரால் நாற்பது நாட்கள் உண்ணாவிரதம் இருக்க முடியுமாம் —
— கடவுளால் எதையும் செய்ய முடியும் —
— கேப்பல் தெருவில் (Capel Street) ஒரு கண்காட்சியில் ஒரு ஆள் இருக்கிறான்; அவனால் கண்ணாடியையும் ஆணிகளையும் சாப்பிட முடியுமாம். தன்னை அவன் 'மனித நெருப்புக்கோழி' (Human Ostrich) என்று அழைத்துக்கொள்கிறான் —
— ஸ்டீபன், உனக்கு நம்பிக்கை போய்விட்டது என்று நினைக்கிறேன் —
— எனக்கும் அப்படித்தான் தோன்றுகிறது, அம்மா —
திருமதி டேடலஸ் மிகவும் கலக்கமடைந்து, அருகில் இருந்த நாற்காலியில் தளர்வாக அமர்ந்துகொண்டார். ஸ்டீபன் தண்ணீரின் பக்கம் கவனத்தைத் திருப்பி, அது கொதித்ததும் தனக்காக இன்னொரு கோப்பை தேநீர் தயாரித்துக்கொண்டான். — நிலைமை இந்த அளவுக்கு மோசமாகும் என்று நான் நினைக்கவே இல்லை — என் பிள்ளை நம்பிக்கையை இழந்துவிடுவான் என்று... —
— ஆனால், இது குறித்து உங்களுக்கு முன்பே தெரிந்திருந்ததுதானே? —
— எனக்கு எப்படித் தெரிந்திருக்க முடியும்? —
— உங்களுக்குத் தெரிந்திருந்தது —
— ஏதோ தவறு நடக்கிறது என்றுதான் சந்தேகப்பட்டேன், ஆனால் இப்படி நடக்கும் என்று நான் நினைக்கவே இல்லை... —
— அப்படியிருந்தும், நான் புனித நற்கருணையைப் பெற வேண்டும் என்றுதானே விரும்பினீர்கள்? —
— இப்போது உன்னால் அதை நிச்சயமாகப் பெற முடியாதுதான். ஆனால், இதுவரை ஒவ்வொரு ஆண்டும் ஈஸ்டர் பண்டிகையின்போது நீ கடைப்பிடித்து வந்த கடமைகளை, இந்த ஆண்டும் செய்வாய் என்றுதான் நினைத்தேன். உன்னை எது தவறான பாதைக்கு அழைத்துச் சென்றது என்று தெரியவில்லை; ஒருவேளை நீ படித்த அந்தப் புத்தகங்களாகத்தான் இருக்குமோ? —
— உன் மாமா ஜானும்கூட, இளமையில் புத்தகங்களால் தவறான பாதைக்குச் சென்றார்; ஆனால், அது கொஞ்ச காலம்தான்... —
— பாவம் அவர்! — என்றான் ஸ்டீபன். —
— நீ இயேசு சபையினரால் (Jesuits) வளர்க்கப்பட்டாய், ஒரு கத்தோலிக்கக் குடும்பத்தில் வளர்ந்தாய்... —
— மிகவும் கத்தோலிக்கமான குடும்பம்! —
— நம் குடும்பத்தில், உன் தந்தையின் தரப்பிலோ அல்லது என் தரப்பிலோ, யாருடைய நரம்புகளிலும் கத்தோலிக்க ரத்தம் அல்லாத வேறெந்த ரத்தமும் கலந்திருக்கவில்லை... —
— சரி, அப்படியானால் இந்தக் குடும்பத்தில் நானே ஒரு புதிய தொடக்கத்தை ஏற்படுத்தி வைக்கிறேன்! —
— அளவுக்கு அதிகமான சுதந்திரம் கொடுத்ததன் விளைவுதான் இது. நீ விரும்பியதைச் செய்கிறாய், விரும்பியதை நம்புகிறாய்... —
— உதாரணமாக, இயேசுதான் தூய செந்நிறக் கூந்தல் கொண்ட ஒரே மனிதர் என்று என்னால் நம்ப முடியவில்லை... —
— அப்படியா? —
— அதேபோல், அவர் சரியாக ஆறு அடி உயரம் கொண்ட ஒரே மனிதர் — அதைவிடக் கூடவோ குறையவோ இல்லை — என்றும் என்னால் நம்ப முடியவில்லை... —
— அப்படியா? —
— சரி, நீங்கள் அதை நம்புகிறீர்கள். பல ஆண்டுகளுக்கு முன்பு பிரே (Bray) நகரில் இருந்த நம் செவிலியரிடம் நீங்கள் இதைக் கூறுவதைக் கேட்டிருக்கிறேன் — செவிலியர் சாராவை உங்களுக்கு நினைவிருக்கிறதா? —
திருமதி டேடலஸ், அந்த மரபைப் பெரிய ஈடுபாடின்றிச் சற்றே தயக்கத்துடன் நியாயப்படுத்த முயன்றார் —
— அப்படிச் சொல்கிறார்கள்... —
— ஓ, சொல்கிறார்கள்! அவர்கள் எத்தனையோ விஷயங்களைச் சொல்கிறார்கள்... —
— ஆனால், நீ விரும்பவில்லை என்றால் அதை நம்ப வேண்டிய அவசியமில்லை... —
— மிக்க நன்றி! —
— நீ நம்ப வேண்டும் என்று கேட்கப்படுவது, இறைவனின் வார்த்தையை மட்டும்தான். நமது ஆண்டவரின் அழகான போதனைகளைச் சிந்தித்துப் பாருங்கள். அந்தப் போதனைகளை நீங்கள் நம்பியிருந்த காலத்திலிருந்த உங்கள் வாழ்க்கையை எண்ணிப் பாருங்கள். அப்போது நீங்கள் இன்னும் மேலானவராகவும், மகிழ்ச்சியானவராகவும் இருந்தீர்கள் அல்லவா? —அக்காலத்தில் அது எனக்குப் பயனுள்ளதாக இருந்திருக்கலாம், ஆனால் இப்போது அது முற்றிலும் பயனற்றது —
— உனக்கு என்ன குறை என்று எனக்குத் தெரியும் — நீ அறிவுசார் அகங்காரத்தால் பாதிக்கப்பட்டிருக்கிறாய். நாம் வெறும் மண்ணின் புழுக்கள் என்பதை நீ மறந்துவிட்டாய். இறைவன் உனக்கு வழங்கிய திறமைகளை நீ தவறாகப் பயன்படுத்தியதால், அவரையே எதிர்க்கலாம் என்று நினைக்கிறாய் —
— மனிதர்களின் உள்நோக்கங்களை எடைபோடுவதற்காக யெகோவாவுக்கு மிக அதிக ஊதியம் வழங்கப்படுவதாக நான் கருதுகிறேன். முதுமையைக் காரணம் காட்டி அவரை ஓய்வு பெறச் செய்ய விரும்புகிறேன் —
ii8
திருமதி டேடலஸ் எழுந்து நின்றார்.
— ஸ்டீபன், உன் நண்பர்களிடம்—அவர்கள் யாராக இருந்தாலும் சரி—நீ வேண்டுமானால் இப்படிப் பேசிக்கொள்; ஆனால் என்னிடம் இப்படிப் பேசுவதை நான் அனுமதிக்க மாட்டேன். உன் தந்தை, அவர் எவ்வளவு மோசமானவர் என்று சொல்லப்பட்டாலும், அவர் கூட உன்னைப் போல இவ்வளவு இறைநிந்தனையான வார்த்தைகளைப் பேசுவதில்லை. அந்தப் பல்கலைக்கழகத்திற்குச் சென்ற பிறகு நீ முற்றிலும் மாறிவிட்டாய் என்றுதான் தோன்றுகிறது. அங்கே இருக்கும் சில மாணவர்களின் சகவாசத்தில் நீ சிக்கிக்கொண்டாய் என்று நினைக்கிறேன்... —
— கடவுளே, அம்மா! அப்படி நினைக்காதீர்கள். அங்கிருக்கும் மாணவர்கள் மிகவும் நல்லவர்கள். அவர்கள் தங்கள் மதத்தின் மீது மிகுந்த பற்று கொண்டவர்கள்; ஒரு எறும்பைக் கூட மிதிக்காத அளவுக்கு மிகவும் சாந்தமானவர்கள் —
— நீ இதைக் எங்கிருந்து கற்றுக்கொண்டாய் என்று தெரியவில்லை, ஆனால் புனிதமான விஷயங்களைப் பற்றிப் பேசும்போது என்னிடம் இத்தகைய மொழியைப் பயன்படுத்துவதை நான் அனுமதிக்க மாட்டேன். இத்தகைய பேச்சுகளை இரவு நேரங்களில் தெருமுனைகளில் வைத்துக்கொள் —
— சரி அம்மா, அப்படியே ஆகட்டும். ஆனால், இந்த உரையாடலைத் தொடங்கியதே நீங்கள்தானே —
— என் பிள்ளை ஒருவன் தன் நம்பிக்கையை இழக்கும் நாளை நான் காண்பேன் என்று ஒருபோதும் நினைத்ததில்லை. கடவுளுக்கே தெரியும், நான் அப்படி நினைக்கவே இல்லை. உன்னைச் சரியான பாதையில் வைத்திருக்க என்னால் இயன்ற அனைத்தையும் செய்தேன் —
திருமதி டேடலஸ் அழத் தொடங்கினார். ஸ்டீபன், தனக்குக் கொடுக்கப்பட்ட உணவையும் பானத்தையும் முடித்துவிட்டு, எழுந்து கதவை நோக்கிச் சென்றான்:
— இதற்கெல்லாம் காரணம் அந்தப் புத்தகங்களும், நீ பழகும் அந்த நண்பர்களும்தான். வீட்டில் இருக்க வேண்டிய நேரத்தில், இரவு முழுவதும் வெளியே சுற்றிக்கொண்டிருக்கிறாய்! அந்தப் புத்தகங்கள் அனைத்தையும் நான் எரித்துவிடுவேன். மற்றவர்களைக் கெடுக்கும் வகையில் அவை நம் வீட்டில் இருக்கவே கூடாது —
ஸ்டீபன் கதவருகே நின்று, அழுதுகொண்டிருந்த தன் தாயைத் திரும்பிப் பார்த்தான்:
— அம்மா, நீங்கள் உண்மையான ரோமன் கத்தோலிக்கராக இருந்திருந்தால், அந்தப் புத்தகங்களோடு சேர்த்து என்னையும் எரித்திருப்பீர்கள் —
— அந்த இடத்திற்குச் சென்றால் நல்லதே நடக்காது என்று எனக்கு அப்போதே தெரியும். நீ உன் உடலையும் ஆன்மாவையும் அழித்துக்கொண்டிருக்கிறாய். இப்போது உன் நம்பிக்கையும் போய்விட்டது —
— அம்மா, நீங்கள் எதற்காக அழுகிறீர்கள் என்று எனக்குப் புரியவில்லை. நான் இளமையாகவும், ஆரோக்கியமாகவும், மகிழ்ச்சியாகவும் இருக்கிறேன். பிறகு எதற்காக இந்த அழுகை? . . . இது மிகவும் அபத்தமானது... — அந்த மாலை வேளையில், ஸ்டீபன் குறிப்பாக கிரான்லியைச் சந்தித்து, மரபுவாதத்துடன் தனக்கு ஏற்பட்ட சமீபத்திய மோதலைப் பற்றி அவனிடம் விவரிப்பதற்காக நூலகத்திற்குச் சென்றான். கிரான்லி நூலகத்தின் முகப்பில் நின்று, தேர்வு முடிவுகளை முன்கூட்டியே அறிவித்துக் கொண்டிருந்தான். அவனைச் சுற்றி எப்போதும் போல ஒரு சிறிய குழு இருந்தது; அவர்களில் சுங்க அலுவலகத்தில் பணிபுரியும் அவனது நண்பன் ஒருவனும், லிஞ்ச் என்று அழைக்கப்பட்ட, மிகவும் தீவிரமான தோற்றம் கொண்ட, வயதான மாணவன் ஒருவனும் இருந்தனர். லிஞ்ச் மிகவும் சோம்பேறித்தனமான சுபாவம் கொண்டவன்; பள்ளிக் கல்வியை முடித்ததற்கும், அறுவை சிகிச்சை நிபுணர்களுக்கான கல்லூரியில் (College of Surgeons) மருத்துவப் படிப்பைத் தொடங்குவதற்கும் இடையில் அவன் ஆறு அல்லது ஏழு ஆண்டுகளை வீணடித்திருந்தான். அவனது சக மாணவர்கள் அவனை மிகவும் மதித்தனர்; இதற்குக் காரணம், அவனது ஆழ்ந்த, கம்பீரமான குரல், மற்றவர்கள் வாங்கிக் கொடுக்கும் பானங்களை அருந்துவானே தவிர, பதிலுக்கு ஒருபோதும் மற்றவர்களுக்கு எதையும் வாங்கிக் கொடுக்காத அவனது குணம், மற்றும் மற்றவர்கள் பேசுவதைக் கேட்டுக்கொண்டே இருப்பானே தவிர, அரிதாகவே பதிலுக்கு ஏதேனும் பேசுவான். அவன் நடக்கும்போது எப்போதும் தனது இரு கைகளையும் கால்சட்டைப் பைகளில் வைத்துக்கொண்டு, மார்பை முன்னோக்கி நீட்டியபடி நடப்பான்; இது வாழ்க்கையைப் பற்றிய அவனது விமர்சனப் பார்வையை வெளிப்படுத்தும் விதமாக இருந்தது. இருப்பினும், அவன் கிரான்லியிடம் பெரும்பாலும் பெண்களைப் பற்றி மட்டுமே பேசுவான்; இதனாலேயே கிரான்லி அவனுக்கு 'நீரோ' (Nero) என்று செல்லப்பெயர் சூட்டியிருந்தான். அவனது வாயின் அமைப்பில் ஒரு 'நீரோ' போன்ற தோற்றம் இருப்பதாகச் சொல்லலாம், ஆனால் அவன் தனது தொப்பியை நெற்றிக்கு வெகு பின்னால் தள்ளி அணிந்திருந்த விதம், அந்த ஏகாதிபத்தியத் தோற்றத்தின் மாயையை உடைத்துவிட்டது. மருத்துவ மாணவர்களையும் அவர்களின் செயல்பாடுகளையும் அவன் மிகுந்த அவமதிப்புடன் பார்த்தான். டப்ளின் நகரத்தின் தாக்கத்தை அவன் இவ்வளவு ஆழமாக உள்வாங்காமல் இருந்திருந்தால், அவன் நுண்கலைகளில் ஆர்வம் கொண்டவனாக இருந்திருக்கக்கூடும். உண்மையில், அவனுக்குப் பாட்டுக் கலையில் மிகுந்த ஆர்வம் இருந்தது; இந்த ஆர்வத்தைப் பயன்படுத்தி அவன் ஸ்டீபனுடன் நெருக்கத்தை ஏற்படுத்த முயன்றான். அவனது தீவிரமான தோற்றத்திற்குப் பின்னால் ஒருவித கூச்ச சுபாவம் கலந்த இலட்சியவாதம் மறைந்திருந்தது. கிரான்லி மூலமாக, ஸ்டீபனின் அந்த உயிரோட்டமான, ஒழுங்கற்ற இயல்பின் தாக்கத்தை அவன் உணரத் தொடங்கியிருந்தான். தளர்வான குணநலன்களைக் கொண்ட ஒருவனிடம் காணப்படுவது விசித்திரமானதுதான் என்றாலும், அர்த்தமற்ற, சலிப்பூட்டும் வசவுகளை அவன் வெறுத்தான்; உதட்டளவில் செய்யப்படும் அற்பமான தீய செயல்களை அவன் விரும்பவில்லை. இந்த வெறுப்பு அவனுக்குள் அவ்வப்போது ஊக்கமளிக்கும் சில தருணங்களை உருவாக்கியிருந்தது. அவர், நிச்சயமற்ற சொற்பிறப்பியல் கொண்ட அந்த 'இரத்தச் சிவப்பு' (sanguine) என்ற அடைமொழியை எதிர்த்து, அதற்குப் பதிலாக 'மஞ்சள்' (yellow) நிறத்தைக் குறிக்கும் சொல்லைப் பயன்படுத்தினார். திருமண உறவு சார்ந்த பகுதியைக் குறிக்க, அவர் எப்போதும் ஒரே ஒரு சொல்லைத்தான் பயன்படுத்தினார்; அது 'ஆரக்கிள்' (oracle - இறைவாக்கு/அருள்வாக்கு). அந்தப் பகுதிக்குள் அடங்கும் அனைத்தையும் அவர் 'ஆரக்கிள் சார்ந்தவை' (oracular) என்று அழைத்தார். அவரது வட்டத்தில் இந்தச் சொல் ஒரு தனித்துவமான சொல்லாகக் கருதப்பட்டது; ஆனால், இந்தச் சொல்லை அவர் எப்படி உருவாக்கினார் என்பதை அவர் யாரிடமும் விளக்கவில்லை.
ஸ்டீபன் வராண்டாவின் படிகளில் ஒன்றில் நின்றுகொண்டிருந்தார், ஆனால் கிரான்லி அவரைச் சற்றும் கண்டுகொள்ளவில்லை. ஸ்டீபன் அவ்வப்போது உரையாடலில் சில சொற்களைச் சேர்த்தும், கிரான்லி அவரைப் பொருட்படுத்தவே இல்லை. இந்த வரவேற்பு ஸ்டீபனுக்குக் குழப்பத்தை ஏற்படுத்தியதே தவிர, அவர் சற்றும் மனம் தளரவில்லை; அமைதியாகத் தனக்கான தருணத்திற்காகக் காத்திருந்தார். ஒருமுறை அவர் கிரான்லியிடம் நேரடியாகப் பேச முயன்றார், ஆனால் எந்தப் பதிலும் கிடைக்கவில்லை. இதைப் பற்றிச் சிந்தித்த ஸ்டீபனின் முகத்தில் மெல்ல ஒரு நீண்ட புன்னகை மலர்ந்தது. அந்தப் புன்னகையில் அவர் ஆழ்ந்திருந்தபோது, ​​லிஞ்ச் அவரை கவனிப்பதைக் கண்டார். லிஞ்ச் அங்கிருந்த குழுவிலிருந்து விலகி வந்து, "மாலை வணக்கம்" என்று கூறினார். பிறகு, தனது பக்கவாட்டுப் பையிலிருந்து 'வுட்பைன்' (Woodbine) சிகரெட் பாக்கெட்டை எடுத்து, ஸ்டீபனிடம் நீட்டி, இவ்வாறு கூறினார்:
— ஐந்து சிகரெட்டுகள் ஒரு பென்னிக்குத்தான் —
லிஞ்ச் மிகவும் ஏழ்மையான நிலையில் இருப்பவர் என்பதை அறிந்திருந்த ஸ்டீபன், அந்தச் சிகரெட்டை நன்றியுணர்வுடன் பெற்றுக்கொண்டார். இருவரும் சில நிமிடங்கள் அமைதியாகச் சிகரெட் புகைத்தனர்; சிறிது நேரத்தில் வராண்டாவில் இருந்த மற்றவர்களும் அமைதியடைந்தனர்.
— உன்னிடம் ஒரு பிரதி இருக்கிறதா?
"உன் கட்டுரையா?" என்று கேட்டான் லிஞ்ச்.
"உனக்கு அது வேண்டுமா?"
"நான் அதைப் படிக்க விரும்புகிறேன்."
"நாளை இரவு உன்னிடம் கொண்டு வருகிறேன்," என்று கூறியபடி ஸ்டீபன் படிக்கட்டுகளில் ஏறினான்.
தூண் ஒன்றின் மீது சாய்ந்து, நேராக வெறித்துப் பார்த்துக் கொண்டிருந்த கிரான்லியிடம் அவன் சென்றான். அவனது தோளை மென்மையாகத் தொட்டு,
"உன்னிடம் பேச வேண்டும்," என்றான்.
கிரான்லி மெதுவாகத் திரும்பி அவனைப் பார்த்தான். பிறகு,
"இப்போதா?" என்று கேட்டான்.
"ஆம்."
இருவரும் கில்டேர் தெருவில் (Kildare St) பேசிக்கொள்ளாமல் நடந்து சென்றனர். 'கிரீன்' (The Green) பகுதியை அடைந்தபோது கிரான்லி சொன்னான்:
"நான் சனிக்கிழமை ஊருக்குப் போகிறேன். ஹார்கோர்ட் தெரு ரயில் நிலையம் (Harcourt St Station) வரை என்னுடன் வருகிறாயா? ரயில் கிளம்பும் நேரத்தைப் பார்க்க வேண்டும்."
"சரி, போகலாம்."
நிலையத்தில், கிரான்லி நீண்ட நேரம் ரயில் கால அட்டவணைகளைப் படித்து, ஏதோ சிக்கலான கணக்கீடுகளைச் செய்துகொண்டிருந்தான். பிறகு நடைமேடைக்குச் சென்று, சரக்கு ரயிலின் எஞ்சினைப் பயணிகள் ரயிலுடன் இணைக்கும் பணியை நீண்ட நேரம் கவனித்துக் கொண்டிருந்தான். அந்த எஞ்சின் நீராவியை வெளியேற்றிக்கொண்டும், காதைப் பிளக்கும் ஒலியுடன் விசில் அடித்துக்கொண்டும், அடர்ந்த புகையை நிலையத்தின் கூரையை நோக்கிச் சுருள் சுருளாக எழுப்பிக்கொண்டும் இருந்தது. கிரான்லி சொன்னான், அந்த எஞ்சின்...

ஓட்டுநர் அவனது பகுதியைச் சேர்ந்தவர் என்றும், அவர் டினாஹெலியில் (Tinahely) ஒரு காலணி தைப்பவரின் மகன் என்றும் கூறினான். எஞ்சின் சில தயக்கமான நகர்வுகளைச் செய்துவிட்டு, இறுதியாக ரயிலுடன் இணைந்துகொண்டது. ஓட்டுநர் ஜன்னல் வழியாகத் தலையை நீட்டி, ரயிலின் நீளத்தைப் பார்த்தபடி,
"இவனை 'கரி படிந்த இயேசு' (sooty Jaysus) என்றுதான் நீ சொல்வாய் போலிருக்கிறது," என்றான் கிரான்லி.
"கிரான்லி," என்றான் ஸ்டீபன், "நான் திருச்சபையை (Church) விட்டு விலகிவிட்டேன்."
இந்த வார்த்தையைக் கேட்டதும் கிரான்லி அவனது கையைப் பிடித்துக்கொண்டான். இருவரும் நடைமேடையிலிருந்து விலகி, படிக்கட்டுகளில் கீழே இறங்கினர். தெருவுக்கு வந்ததும், அவன் ஊக்கமளிக்கும் தொனியில்,
"திருச்சபையை விட்டு விலகிவிட்டாயா?" என்று கேட்டான்.
ஸ்டீபன் அந்தச் சந்திப்பில் நடந்த உரையாடலை ஒவ்வொன்றாக விவரித்தான்.
"அப்படியானால், நீ இனி எதையும் நம்புவதில்லையா?" —
— என்னால் நம்ப முடியவில்லை —
— ஆனால் ஒரு காலத்தில் உன்னால் நம்ப முடிந்ததே —
— இப்போது என்னால் முடியவில்லை —
— நீ விரும்பினால் இப்போதும் உன்னால் நம்ப முடியும் —
— சரி, எனக்குத்தான் விருப்பமில்லை —
— நீ உண்மையிலேயே நம்பவில்லையா? —
— நிச்சயமாக, நம்பவில்லை —
— ஏன் நீ பீடத்திற்குச் சென்று திருப்பலியில் பங்கேற்கக் கூடாது? —
— ஏனென்றால், எனக்கு நம்பிக்கை இல்லை —
— அப்படியானால், நீ ஒரு புனித அவமதிப்பை (sacrilege) செய்யப்போகிறாயா? —
— நான் ஏன் அப்படிச் செய்ய வேண்டும்? —
— உன் தாய்க்காக —
— நான் ஏன் அப்படிச் செய்ய வேண்டும் என்று எனக்குப் புரியவில்லை —
— உன் தாய் மிகவும் வேதனைப்படுவார். உனக்கு நம்பிக்கை இல்லை என்று சொல்கிறாய். உன்னைப் பொறுத்தவரை, திருப்பலியில் வழங்கப்படும் அப்பம் (Host) வெறும் சாதாரண ரொட்டித் துண்டுதானே? உன் தாய்க்குத் துன்பம் ஏற்படாமல் இருக்க, நீ ஒரு சாதாரண ரொட்டித் துண்டைச் சாப்பிட மாட்டாயா? —
— பல சூழ்நிலைகளில் நான் சாப்பிடுவேன் —
— பிறகு இந்தச் சூழலில் மட்டும் ஏன் கூடாது? புனித அவமதிப்பு செய்வதில் உனக்கு ஏதேனும் தயக்கம் இருக்கிறதா? உனக்கு நம்பிக்கை இல்லை என்றால், உனக்கு எந்தத் தயக்கமும் இருக்கக்கூடாதே! —
— ஒரு நிமிடம் பொறு, என்றான் ஸ்டீபன். இப்போதைக்கு, புனித அவமதிப்பு செய்வதில் எனக்கு ஒரு தயக்கம் இருக்கிறது. நான் கத்தோலிக்க மதத்தின் விளைபொருள். என் பிறப்பிற்கு முன்பே நான் ரோமுக்கு (கத்தோலிக்க திருச்சபைக்கு) விற்கப்பட்டவன். இப்போது நான் அந்த அடிமைத்தனத்திலிருந்து விடுபட்டுவிட்டேன், ஆனால் —




— என் இயல்பில் உள்ள உணர்வுகளை எல்லாம் ஒரே நொடியில் என்னால் அழித்துவிட முடியாது. அதற்கு காலம் தேவைப்படும். இருப்பினும், ஒரு கட்டாயச் சூழல் ஏற்பட்டால் — உதாரணமாக, என் உயிருக்கே ஆபத்து என்றால் — அந்த அப்பத்தை வைத்து எத்தகைய கொடூரமான செயலைச் செய்யவும் நான் தயங்கமாட்டேன் —
— பல கத்தோலிக்கர்களும் அப்படித்தான் செய்வார்கள், என்றான் கிரான்லி, ஒருவேளை அவர்களின் உயிருக்கே ஆபத்து என்றால் —
— நம்பிக்கையாளர்களா? —
— ஆம், நம்பிக்கையாளர்களே. அப்படியானால், உன் கூற்றுப்படியே நீயும் ஒரு நம்பிக்கையாளர்தான் —
— பயத்தினால் நான் புனித அவமதிப்பைத் தவிர்க்கவில்லை —
— அப்படியானால் ஏன்? —
— புனித அவமதிப்பு செய்வதற்கு எனக்கு எந்தக் காரணமும் தெரியவில்லை —
— ஆனால், நீ எப்போதும் ஈஸ்டர் காலக் கடமைகளை (Easter Duty) நிறைவேற்றி வந்திருக்கிறாயே. இப்போது ஏன் மாறுகிறாய்? உன்னைப் பொறுத்தவரை, இது வெறும் ஏளனம், ஒரு பாசாங்குதான் —
— நான் அந்தப் பாசாங்கைச் செய்தால், அது திருச்சபைக்கு அடிபணிவதாக அமையும்; திருச்சபைக்கு முன்னால் பகிரங்கமாக அடிபணிவதாக அமையும். நான் திருச்சபைக்கு அடிபணிய மாட்டேன் —
— அந்தப் பாசாங்கைச் செய்யும் அளவுக்குக்கூடவா? —
— அது ஒரு குறிப்பிட்ட நோக்கத்துடன் செய்யப்படும் பாசாங்கு. அதன் வெளித்தோற்றம் முக்கியமல்ல, ஆனால் அதன் பின்னால் பெரிய அர்த்தம் இருக்கிறது —
— நீ மீண்டும் ஒரு கத்தோலிக்கரைப் போலவே பேசுகிறாய். திருப்பலியின் அப்பம் (Host) வெளித்தோற்றத்தில் ஒன்றுமே இல்லை — வெறும் ரொட்டித் துண்டுதான் —
— ஒப்புக்கொள்கிறேன்; ஆனாலும், நான் திருச்சபைக்குக் கீழ்ப்படிய மறுக்கிறேன். இனிமேல் நான் அடிபணியப் போவதில்லை —
— ஆனால், நீ இன்னும் கொஞ்சம் ராஜதந்திரமாகச் செயல்படக்கூடாதா? உன் மனதிற்குள் நீ கிளர்ச்சியாளராக இருந்து கொண்டே, அதே சமயம் அவமதிப்பின் காரணமாக வெளிப்படையாகச் சடங்குகளைப் பின்பற்றலாமே? நீ உள்ளுக்குள் ஒரு கிளர்ச்சியாளராக இருக்கலாமே —
— உணர்வுள்ள எவராலும் நீண்ட காலத்திற்கு அப்படிச் செய்ய முடியாது. திருச்சபைக்குத் தனது சடங்குகளின் மதிப்பு நன்றாகத் தெரியும்; அதன் குரு ஒவ்வொரு காலையிலும் பீடத்தின் (tabernacle) முன் நின்று தன்னைத்தானே ஒருவித ஆழ்நிலை நிலைக்கு (hypnotise) உள்ளாக்கிக்கொள்ள வேண்டும். நான் தினமும் காலையில் எழுந்து, கண்ணாடியின் முன் நின்று, ‘நீதான் இறைவனின் மகன்’ என்று எனக்குள்ளேயே சொல்லிக்கொண்டால், ஓராண்டு முடிவதற்குள் எனக்கும் சீடர்கள் தேவைப்படுவார்கள் —
— உன் மதத்தை, கிறிஸ்தவ மதம் போல லாபகரமான ஒன்றாக மாற்ற முடிந்தால், நான் உனக்கு அந்த ஆலோசனையை வழங்குவேன் — தினமும் காலையில் எழுந்து கண்ணாடியின் முன் நில் என்று சொல்வேன் —
— அது பூமியில் என் பிரதிநிதிகளாக இருக்கும் குருக்களுக்கு வேண்டுமானால் நல்லதாக இருக்கலாம், ஆனால் சிலுவையில் அறையப்படுவது எனக்கு மிகுந்த சிரமத்தைத் தரும் —
— ஆனால், அயர்லாந்தில் நீ பின்பற்றும் இந்த ‘நம்பிக்கையின்மை’ எனும் புதிய மதத்தின் காரணமாக, நீயும் இயேசுவைப் போலவே உன்னைச் சிலுவையில் அறைந்துகொள்ள நேரிடலாம் — உடல் ரீதியாக அல்ல, சமூக ரீதியாக —





— இதில் ஒரு வித்தியாசம் இருக்கிறது. இயேசு அதை மிகுந்த மன அமைதியுடனும் நல்ல நகைச்சுவை உணர்வுடனும் எதிர்கொண்டார். நான் அப்படி எளிதில் விட்டுக்கொடுக்க மாட்டேன், கடுமையாகப் போராடுவேன் —
— இத்தகைய எதிர்காலத்தை உனக்காகத் திட்டமிடும் நீ, திருச்சபையில் மிகச் சிறிய சடங்குகளைச் செய்வதற்குக் கூட ஏன் அஞ்சுகிறாய்? — என்று கிரான்லி கேட்டான் —
— அது என் விஷயம் — என்று ஸ்டீபன் தன் நெற்றியைத் தட்டிக்கொண்டே கூறினான் —
அவர்கள் ‘கிரீன்’ (பூங்கா) பகுதியை அடைந்தபோது, ​​தெருக்களைக் கடந்து சென்றனர்...அவர்கள் சங்கிலிகளால் சூழப்பட்ட அந்த இடத்தைச் சுற்றி நடக்கத் தொடங்கினர். சில தொழிலாளர்களும் அவர்களது காதலிகளும் ஊஞ்சல் சங்கிலிகளில் அமர்ந்து, இருளைத் தங்களுக்குச் சாதகமாகப் பயன்படுத்திக்கொண்டிருந்தனர். அந்த நடைபாதையில் ஆள் நடமாட்டம் இல்லை; தொலைவில் ஒரு காவலர் மட்டும், எச்சரிக்கை விடுக்கும் விதமாக, எரிந்துகொண்டிருந்த வாயு விளக்கொளியில் ஒரு உலோகச் சிலையைப் போல நின்றுகொண்டிருந்தார். அந்த இரு இளைஞர்களும் கல்லூரியைக் கடந்து சென்றபோது, ​​ஒரே நேரத்தில் இருண்ட ஜன்னல்களை அண்ணாந்து பார்த்தனர்.
— நீ ஏன் திருச்சபையை விட்டு வெளியேறினாய் என்று கேட்கலாமா? — என்று கிரான்லி கேட்டான்.
— என்னால் அதன் கட்டளைகளைப் பின்பற்ற முடியவில்லை. —
— இறை அருளின் துணையோடும்கூடவா? —
— இல்லை. —
— இயேசு மிக எளிமையான கட்டளைகளையே வழங்கியிருக்கிறார். திருச்சபையோ மிகவும் கடுமையானது. —
— இயேசுவோ அல்லது திருச்சபையோ — எனக்கு இரண்டும் ஒன்றுதான். என்னால் அவரைப் பின்பற்ற முடியாது. எனக்கு விருப்பமானதைச் செய்வதற்கான சுதந்திரம் எனக்கு வேண்டும். —
— எவராலும் தங்களுக்கு விருப்பமானதைச் செய்ய முடியாது. —
— அறநெறி ரீதியாகச் சொல்கிறேன். —
— இல்லை, அறநெறி ரீதியாகவும் முடியாது. —
— கல்லூரியில் இருக்கும் அந்தச் சொம்படிக்கும் கோழைகளையும், பாசாங்கு செய்பவர்களையும் போலவே நானும் நடந்துகொள்ள வேண்டும் என்று நீ எதிர்பார்க்கிறாயா? நான் ஒருபோதும் அப்படிச் செய்யமாட்டேன். —
— இல்லை, நான் இயேசுவைப் பற்றிக் குறிப்பிட்டேன். —
— அவரைப் பற்றிக் குறிப்பிடாதே. நான் அந்தப் பெயரை ஒரு பொதுப் பெயராக மாற்றிவிட்டேன். அவர்கள் அவரை நம்புவதில்லை; அவரது கட்டளைகளைப் பின்பற்றுவதுமில்லை. எப்படியிருந்தாலும், இயேசுவை விட்டுவிடுவோம். என்னால் ரோமில் இருக்கும் அவரது பிரதிநிதி வரைதான் பார்க்க முடிகிறது. அது முற்றிலும் பயனற்றது. பணமாகவோ அல்லது சிந்தனையாகவோ நான் எதையும் காணிக்கையாகச் செலுத்த வேண்டும் என்று என்னை அச்சுறுத்த முடியாது. —
— நீ என்னிடம் சொன்னாய்... நாம் படிக்கட்டின் உச்சியில் நின்று பேசிக்கொண்டிருந்த அந்த மாலைப் பொழுது நினைவிருக்கிறதா? —
— ஆம், நினைவிருக்கிறது, — என்றான் ஸ்டீபன். கிரான்லி கடந்த காலத்தை நினைவுகூரும் விதம் அவனுக்குப் பிடிக்கவில்லை. — நான் உன்னிடம் என்ன சொன்னேன்? —




— புனித வெள்ளியன்று இயேசுவைப் பற்றி உனக்கிருந்த அந்த எண்ணத்தைப் பற்றிக் கூறினாய் — ஒரு விகாரமான, உருக்குலைந்த இயேசு. இயேசு ஒரு திட்டமிட்ட ஏமாற்றுப் பேர்வழியாக இருந்திருக்கலாம் என்று உனக்கு எப்போதாவது தோன்றியிருக்கிறதா? —
— அவர் கற்புத்தன்மையுடன் இருந்தார் என்று நான் ஒருபோதும் நம்பியதில்லை — அவரைப் பற்றிச் சிந்திக்கத் தொடங்கிய காலத்திலிருந்தே இது என் கருத்து. அவர் நிச்சயமாக ஒரு அலித்தன்மை கொண்ட மதகுரு அல்ல. ஒழுக்கமற்ற பெண்களிடம் அவர் காட்டும் ஆர்வம், மிகவும் இயல்பான, மனிதத்தன்மை கொண்ட ஒன்றாகவே இருக்கிறது. அவருடன் தொடர்புடைய பெண்கள் அனைவருமே சந்தேகத்திற்குரிய நடத்தை கொண்டவர்கள் —
— அவர் கடவுள் என்று நீ நினைக்கவில்லையா? —
— என்ன கேள்வி இது! விளக்கிச் சொல் பார்ப்போம்: அந்த 'ஹைப்போஸ்டேடிக் யூனியன்' (hypostatic union - இறைத்தன்மையும் மனிதத்தன்மையும் இணைந்த நிலை) என்பதை விளக்கு; அந்த காவலர் 'பரிசுத்த ஆவி' என்று வணங்கும் உருவம், இறக்கைகள் பொருத்தப்பட்ட ஒரு விந்தணுவைக் குறிக்கிறதா என்று சொல். என்ன கேள்வி இது! அவர் வாழ்க்கையைப் பற்றிப் பொதுவான கருத்துகளைச் சொல்கிறார், அவ்வளவுதான் எனக்குத் தெரியும்; ஆனால், அந்தக் கருத்துகளுடன் நான் உடன்படவில்லை —
— உதாரணமாக? —
— உதாரணமாக... பார், என்னால் இந்த விஷயத்தைப் பற்றிப் பேச முடியாது. நான் ஒரு அறிஞன் அல்ல, கடவுளின் ஊழியனாக எனக்கு எந்த ஊதியமும் கிடைப்பதில்லை. எனக்கு வாழ வேண்டும் என்று ஆசை, புரிகிறதா? மெக்கான் (McCann) என்பவனுக்குக் காற்றும் உணவும் தேவை; எனக்கும் அவை தேவை, அதோடு இன்னும் பல விஷயங்களும் தேவை. நான் சொல்வது சரியா அல்லது தவறா என்பது எனக்கு முக்கியமல்ல. மனித விவகாரங்களில் எப்போதும் அந்த அபாயம் இருக்கத்தான் செய்கிறது என்று நினைக்கிறேன். ஒருவேளை நான் சொல்வது தவறாகவே இருந்தாலும், குறைந்தது 'ஃபாதர் பட்' (Father Butt) என்பவருடன் நித்திய காலம் கழிக்க வேண்டிய அவசியம் எனக்கு இருக்காது —
கிரான்லி சிரித்தான்.
— அவர் மகிமைப்படுத்தப்பட்டிருப்பார் என்பதை நினைவில் கொள் —
— சொர்க்கம் என்றால் தட்பவெப்ப நிலைக்குச் சிறந்தது, நரகம் என்றால் சக மனிதர்களுக்குச் சிறந்தது... இந்த முழு விஷயமுமே மிகவும் முட்டாள்தனமானது. இதை விட்டுவிடு. நான் இன்னும் மிக இளையவன். என் தாடி என் இடுப்பு வரை வளரும்போது, ​​நான் ஹீப்ரு மொழியைக் கற்றுக்கொண்டு, அதன்பிறகு உனக்கு இது குறித்து எழுதுகிறேன் —
— ஏன் நீ இயேசு சபையினரிடம் (Jesuits) இவ்வளவு பொறுமையின்றி இருக்கிறாய்? — என்று கேட்டான் கிரான்லி.
ஸ்டீபன் பதில் சொல்லவில்லை. அவர்கள் அடுத்த ஒளி மிகுந்த பகுதிக்கு வந்தபோது, ​​கிரான்லி வியப்புடன் கூறினான்:
— உன் முகம் சிவந்திருக்கிறது! —
— எனக்கும் அப்படித் தான் தோன்றியது, — என்றான் ஸ்டீபன்.
— பெரும்பாலான மக்கள் நீ மிகுந்த சுயக்கட்டுப்பாடு கொண்டவன் என்று நினைக்கிறார்கள், — சிறிது இடைவெளிக்குப் பிறகு கிரான்லி சொன்னான்.
— நான் அப்படித்தான், — என்றான் ஸ்டீபன்.


— இந்த விஷயத்தில் மட்டும் இல்லை. ஏன் நீ இவ்வளவு உணர்ச்சிவசப்படுகிறாய்? என்னால் இதைப் புரிந்துகொள்ள முடியவில்லை. இதைப் பற்றி நீதான் சிந்தித்துப் பார்க்க வேண்டும் —
— எனக்கு விருப்பமானபோது என்னால் எதைப் பற்றியும் சிந்திக்க முடியும். இந்த விஷயத்தைப் பற்றி நான் மிகவும் கவனமாகவே சிந்தித்து முடிவெடுத்திருக்கிறேன்; நான் சொல்வதை நீ நம்பாமல் இருக்கலாம், ஆனால் அதுதான் உண்மை. என் விடுதலை எனக்குள் ஒரு கிளர்ச்சியை ஏற்படுத்துகிறது; அதனால் தான் நான் இப்படிப் பேசுகிறேன். என் முகத்தில் ஒரு கனல் வீசுவதை உணர்கிறேன். எனக்குள் ஒரு காற்று ஊடுருவிச் செல்வதை உணர்கிறேன் —
— ‘ஒரு பெரும் காற்று வீசிச் செல்வது போலவா?’ என்று கேட்டான் கிரான்லி —
— வாழ்க்கையைத் தள்ளிப்போடுமாறு நீ என்னிடம் சொல்கிறாய் — அதுவரைக்கும்? வாழ்க்கை என்பது இப்போதே இருக்கிறது — இதுதான் வாழ்க்கை; இதை நான் தள்ளிப்போட்டால், ஒருவேளை என்னால் ஒருபோதும் வாழ முடியாமலே போகலாம். இந்தப் பூமியின் மேற்பரப்பில் கண்ணியத்துடன் நடப்பது, எந்தப் பாவனையுமின்றித் தன்னை வெளிப்படுத்திக்கொள்வது, ஒரு மனிதனாகத் தன் இயல்பை உணர்ந்து ஏற்றுக்கொள்வது! நான் ஏதோ உணர்ச்சிவசப்பட்டுப் பிதற்றுகிறேன் என்று நினைக்காதே; நான் மிகவும் தீவிரமாகத்தான் பேசுகிறேன். என் ஆன்மாவிலிருந்து பேசுகிறேன் —
— ஆன்மாவிலிருந்தா? —
— ஆம்: என் ஆன்மாவிலிருந்து, என் ஆன்மீக இயல்பிலிருந்து. வாழ்க்கை என்பது சலிப்பான ஒன்றல்ல. தத்துவம், அன்பு, கலை — இவை எதுவும் என் உலகத்திலிருந்து மறைந்துவிடப் போவதில்லை. ஒரு நொடியின் பத்தில் ஒரு பங்கு நேரத்திற்கு ஏதேனும் ஒரு விருப்பத்தை மனதில் கொண்டால், அது எனக்கு நித்தியமான சித்திரவதையைத் தேடித்தரும் என்று நான் இனி நம்புவதில்லை. நான் மகிழ்ச்சியாக இருக்கிறேன் —
— இதை உன்னால் உறுதியாகச் சொல்ல முடியுமா? —
— இயேசு சோகமாக இருக்கிறார். அவர் ஏன் இவ்வளவு சோகமாக இருக்கிறார்? அவர் தனிமையில் இருக்கிறார்... நான் சொல்வதிலுள்ள உண்மையை நீ உணர வேண்டும் என்று நினைக்கிறேன். நீ திருச்சபையை எனக்கு எதிராக நிறுத்துகிறாய்... —
— ஒரு நிமிடம், என்னைப் பேசவிடு... —
— ஆனால், திருச்சபை என்றால் என்ன? அது இயேசு அல்ல; ஈடு இணையற்ற துறவுநெறிகளைக் கொண்ட அந்த உன்னதமான தனிமனிதர் அல்ல அவர். திருச்சபையை உருவாக்கியது என்னைப் போன்ற மனிதர்கள்தான் — அதன் வழிபாடுகள், கதைகள், சடங்குகள், ஓவியங்கள், இசை, மரபுகள் என அனைத்தையும் அதன் கலைஞர்களே அதற்கு வழங்கினர். அவர்கள்தான் அதை இன்றைய நிலைக்குக் கொண்டு வந்தனர். அரிஸ்டாட்டிலைப் பற்றிய அக்வினாஸின் விளக்கவுரையை இறைவனின் வார்த்தையாக ஏற்றுக்கொண்டு, அவர்கள் அதை உருவாக்கினர் —
— அப்படியென்றால், ஒரு கலைஞனாகிய நீ, அது தொடர்ந்து அப்படியே இருக்க ஏன் உதவக்கூடாது? —
— நான் சொல்வதில் உள்ள உண்மையை நீயும் உணர்ந்துகொள்கிறாய் என்று நினைக்கிறேன்...நீ இதை ஒப்புக்கொள்ள மாட்டாய் —
— திருச்சபை தனிமனித மனச்சாட்சிக்கு மிகுந்த இடமளிக்கிறது... சொல்லப்போனால், நீ உண்மையாகவே, நேர்மையாகவே நம்புகிறாய் என்றால்... — கிரான்லி ஒவ்வொரு சொல்லின் மீதும் தன் கனமான கால்களை அழுத்தி மிதிப்பது போலச் சொன்னான். —

— போதும்! — என்று தன் தோழனின் கையைப் பிடித்துக்கொண்டு ஸ்டீபன் குறுக்கிட்டான். — நீ என்னைக் காக்க வேண்டிய அவசியமில்லை. எது எப்படி இருக்கிறதோ, அப்படியே இருக்கட்டும். —
அவர்கள் அமைதியாக அந்தப் பொதுவெளியின் (Green) மூன்று பக்கங்களிலும் நடந்து சென்றனர். இதற்கிடையில், அங்கிருந்த ஜோடிகள் சங்கிலித் தடைகளை விட்டு விலகி, பணிவுடன் தங்கள் எளிய இருப்பிடங்களுக்குத் திரும்பத் தொடங்கினர். சிறிது நேரத்திற்குப் பிறகு, கிரான்லி தான் இளமையாக இருந்தபோது தனக்கும் வாழ்க்கையின் மீது — சுதந்திரமும் மகிழ்ச்சியும் நிறைந்த ஒரு வாழ்க்கையின் மீது — எவ்வளவு ஆர்வம் இருந்தது என்பதையும், அந்தச் சமயத்தில் மகிழ்ச்சியைத் தேடித் திருச்சபையை விட்டு வெளியேறத் துணிந்ததையும், ஆனால் பல காரணங்கள் தன்னைத் தடுத்து நிறுத்தின என்பதையும் ஸ்டீபனிடம் விவரிக்கத் தொடங்கினான்.



XXII

அந்த வார இறுதியில் கிரான்லி விக்லோவுக்குச் சென்றான்; ஸ்டீபன் தனக்கு வேறொரு உரையாடல் துணையைத் தேடிக்கொள்ள வேண்டியிருந்தது. அதிர்ஷ்டவசமாக, மாரிஸ் தனது விடுமுறை நாட்களைக் கழித்துக்கொண்டிருந்தான். மாரிஸ் ‘புல்’ (Bull) பகுதிக்குச் சென்றிருந்த வேளையில், ஸ்டீபன் நகரத்தின் சேரிப் பகுதிகளில் அலைந்து திரிந்து கொண்டிருந்தாலும், அவ்வப்போது இருவரும் சந்தித்து உரையாடிக்கொண்டனர். கிரான்லியுடன் தான் மேற்கொண்ட நீண்ட உரையாடல்களைப் பற்றி ஸ்டீபன் கூற, மாரிஸ் அதைக் குறித்து வைத்துக்கொண்டான். கிரான்லியைப் பற்றித் தன் சகோதரன் கொண்டிருந்த உயர்வான அபிப்பிராயத்தை, இந்த இளைய ஐயவாதி (மாரிஸ்) பகிர்ந்துகொள்ளவில்லை; இருப்பினும் அவன் இதைப் பற்றி அதிகம் பேசவில்லை. பொறாமையினால் அல்ல, மாறாக கிரான்லியின் கிராமியத் தன்மையை அவன் மிகைப்படுத்திக் கருதியதாலேயே இத்தகைய முன்முடிவைக் கொண்டிருந்தான். அவனது பார்வையில், கிராமியத்தன்மை என்பது தந்திரம், முட்டாள்தனம் மற்றும் கோழைத்தனமான பழக்கவழக்கங்களின் தொகுப்பாக இருந்தது. அவன் கிரான்லியுடன் ஒருமுறை மட்டுமே பேசியிருந்தான், ஆனால் பலமுறை அவனைப் பார்த்திருக்கிறான். யாராவது அவனிடம் பேசும் வரை கிரான்லி எதையும் சிந்திப்பதே இல்லை என்றும், அப்படிப் பேசும்போது அவன் வெளிப்படுத்தும் கருத்துகள் மிகவும் சாதாரணமானவை என்றும், அவற்றை நம்பாமலிருக்கவே அவன் விரும்பியிருப்பான் என்றும் மாரிஸ் தனது கருத்தைச் சொன்னான். ஸ்டீபன் இதைப் பெரிதுபடுத்தப்பட்ட ஒன்றாகக் கருதினான். கிரான்லி துணிச்சலான வகையில் மிகச் சாதாரணமானவன் என்றும், அவன் ஒரு சாதாரண மதுக்கோப்பையைப் போலப் பேசக்கூடியவன் என்றும், அவனிடம் ஒருவிதமான விசித்திரமான மேதைமை இருப்பதாகக் கருத இடமுண்டு என்றும் அவன் கூறினான். கிரான்லியின் அதீத ஐயுறவுப் போக்கும், அவனது கனமான நடைமுறைகளும் மாரிஸைத் தூண்டின; அவனுக்குள் இருந்த அந்த 'கிராமத்து மனிதனை'ச் சுட்டிக்காட்டும் விதமாக, மாரிஸ் அவனுக்கு 'தாமஸ் ஸ்கொயர்-டோஸ்' (Thomas Squaretoes - அதாவது, பழமைவாத அல்லது மந்தமான குணம் கொண்டவன் என்று பொருள்படும் வகையில்) என்று பெயரிட்டான். கிரான்லியிடம் ஒருவிதமான கம்பீரமான பாணி இருப்பதைக்கூட மாரிஸ் ஒப்புக்கொள்ளவில்லை. மாரிஸின் பார்வையில், கிரான்லி 'விக்லோ' (Wicklow) பகுதிக்குச் சென்றதற்குக் காரணம், அங்குள்ள மக்கள் முன்னிலையில் அவன் ஒரு 'கடவுளைப் போல' நடந்துகொள்ள விரும்பியதுதான். "நீ வேறொருவரிடம் கடவுளைப் போல நடந்துகொள்ளத் தொடங்கினால், அவன் உன்னை வெறுக்கத் தொடங்கிவிடுவான்" என்று அந்த அறிவுக்கூர்மை கொண்ட இளைஞன் கூறினான். "நீ அவனுக்கு எதைக் கொடுத்தாலும், அவனிடம் அது இருந்தாலும் சரி, இல்லாவிட்டாலும் சரி, அவன் உனக்குத் திரும்ப எதையும் தரமாட்டான்; ஏனெனில், அவனது இயல்பே மற்றவர்களை அடக்கி ஆள நினைப்பதுதான். நீ சொல்வதில் பாதியைக்கூட அவனால் புரிந்துகொள்ள முடியாது, ஆனாலும் உன்னைப் புரிந்துகொள்ளக்கூடிய ஒரே நபர் அவன்தான் என்று மற்றவர்கள் நினைக்க வேண்டும் என்று அவன் விரும்புகிறான். அவன் உனக்கு மேலும் மேலும் அவசியமானவனாக மாற முயல்வான்; இறுதியில் உன்னைத் தன் கட்டுப்பாட்டில் கொண்டுவரவே அவன் விரும்புவான். எனவே, அவனுடன் இருக்கும்போது ஒருபோதும் உன் பலவீனத்தைக் காட்டிக்கொள்ளாதே. நீதான் மேலாதிக்க நிலையில் (whip-hand) இருக்கும் வரை, அவனை உன் கட்டுப்பாட்டில் வைத்திருக்க முடியும்."

இதற்குப் பதிலாக ஸ்டீபன், இது நட்பைப் பற்றிய ஒரு முற்றிலும் புதிய பார்வை என்றும், இதை வெறும் விவாதத்தின் மூலம் உண்மை அல்லது பொய் என்று நிரூபிக்க முடியாது என்றும் கூறினான். அதே சமயம், தனக்குள் ஒரு உள்ளுணர்வு கருவி இருப்பதாகவும், அது ஏதேனும் பகைமை உருவானால் உடனே அதை உணர்த்தும் என்றும் அவன் தெரிவித்தான். அவன் தன் நண்பனையும், அந்த நட்பையும் ஒரே நேரத்தில் தற்காத்துக்கொண்டான்.

அந்தக் கோடைக்காலம் மந்தமாகவும் வெப்பமாகவும் இருந்தது. ஸ்டீபன் ஏறக்குறைய ஒவ்வொரு நாளும் ஏழை மக்கள் வசிக்கும் பகுதிகளில் அலைந்து திரிந்து, அங்குள்ளவர்களின் அவலமான வாழ்க்கையைக் கவனித்து வந்தான். 'லிபர்டீஸ்' (Liberties) பகுதியில் இருந்த தூசு படிந்த ஜன்னல்களில் ஒட்டப்பட்டிருந்த தெருப் பாடல்களை (street-ballads) அவன் வாசித்தான். புகையிலைக் கடைகளின் சுவர்களில் நீல நிற பென்சிலால் கிறுக்கப்பட்டிருந்த குதிரைப் பந்தயப் பெயர்களையும் விலைகளையும் அவன் பார்த்தான்; அந்தக் கடைகளின் ஜன்னல்களில் சிவப்பு நிறத்திலான காவல் துறை சார்ந்த இதழ்கள் (police journals) காட்சிக்கு வைக்கப்பட்டிருந்தன. பழைய வழிகாட்டி நூல்களையும், பிரசங்கத் தொகுதிகளையும், கேள்விப்படாத ஆய்வுக் கட்டுரைகளையும் ஒவ்வொன்றும் ஒரு பென்னிக்கும், மூன்று இரண்டு பென்னிக்கும் விற்கும் புத்தகக் கடைகள் அனைத்தையும் அவன் ஆராய்ந்தான். பழைய டப்ளினில் உள்ள தொழிற்சாலைகளில் ஒன்றிற்கு எதிரே, மதியம் இரண்டு மணிக்கு அவன் அடிக்கடி நின்றுகொள்வான்; அங்கே, பெரும்பாலும் நிறமற்ற, உணர்ச்சியற்ற முகங்களைக் கொண்ட இளம் சிறுவர் சிறுமியர் மதிய உணவிற்கு வெளியே வருவதைக் கவனிப்பான். அவர்கள் தங்கள் வழியில் வீரம் காட்டிக்கொள்ள அந்த வாய்ப்பைப் பயன்படுத்திக்கொள்வார்கள். முடிவில்லாத சிற்றாலயங்களுக்குள் அவன் அங்குமிங்கும் அலைந்து திரிந்தான்; அங்கே ஒரு முதியவர் இருக்கையில் உறங்கிக்கொண்டிருப்பார், அல்லது ஒரு எழுத்தர் மரவேலைப்பாடுகளைத் தூய்மைப்படுத்திக்கொண்டிருப்பார், அல்லது ஒரு மூதாட்டி தான் ஏற்றிய மெழுகுவர்த்திக்கு முன் பிரார்த்தனை செய்துகொண்டிருப்பார். ஏழ்மையான தெருக்களின் சிக்கலான வலைப்பின்னல் வழியாக அவன் மெதுவாக நடந்து செல்லும்போது, தனக்குக் கிடைத்த முட்டாள்தனமான வியப்புப் பார்வைகளுக்குப் பதிலாக அவன் பெருமிதத்துடன் முறைத்துப் பார்த்தான்; மேலும், அவன் அவர்களைக் கடந்து செல்லும்போது, பசுவைப் போன்ற பெரிய தும்பிக்கைகளைக் கொண்ட காவலர்கள் அவனைப் பின்தொடர்ந்து மெதுவாகச் சுழன்று வருவதைத் தன் கண்களுக்குக் கீழே இருந்து கவனித்தான். இந்த அலைச்சல்களால் அவன் உள்ளத்தில் ஆழமான கோபம் நிறைந்தது. மேலும், திரண்டு பணிந்து நிற்கும் விசுவாசிகள் நிறைந்த இந்த இடுக்குகளின் வழியே, திடகாத்திரமான கருப்பு மேலங்கி அணிந்த ஒரு பாதிரியார் இன்பமாக உலா வருவதை அவன் சந்திக்கும்போதெல்லாம், ஐரிஷ் கத்தோலிக்கம் எனும் கேலிக்கூத்தை அவன் சபித்தான்: "அது ஒரு தீவு; அதன் குடிமக்கள் தங்களுக்கு ஒரு ஆன்மீக முடக்குவாத வாழ்க்கையை உறுதி செய்வதற்காக, தங்கள் விருப்பங்களையும் மனங்களையும் மற்றவர்களிடம் ஒப்படைக்கிறார்கள். அது ஒரு தீவு; அதில் அனைத்து அதிகாரமும் செல்வமும் யாருடைய கட்டுப்பாட்டில் இருக்கின்றனவோ, அவர்களிடமே இருக்கின்றன."
இந்த உலகம் சார்ந்ததல்லாத ஒரு ராஜ்யம்—அங்கே சீசர் கிறிஸ்துவை ஏற்றுக்கொள்கிறார், கிறிஸ்துவும் சீசரை ஏற்றுக்கொள்கிறார்; இருவரும் இணைந்து, வறுமையில் வாடும் ஏழை மக்களின் உழைப்பில் கொழுத்து வாழ்கிறார்கள். அந்த ஏழை மக்களிடமோ, “இறைவனின் ராஜ்யம் உங்களுக்குள் இருக்கிறது” என்ற ஆறுதல் மொழியை ஏளனத்துடன் கூறி அவர்களைத் தேற்றச் சொல்கிறார்கள்.
இந்தக் கோப உணர்வில் ஒருவித மேலோட்டமான தன்மையும் இருந்தது; இது சிறையிலிருந்து விடுதலையானதால் ஏற்பட்ட உற்சாகத்தின் விளைவே. தான் ஒரு மக்கள் தலைவனாக (demagogue) மாறினால் அதனால் விளையக்கூடிய ஆபத்துகளை உணர்ந்த பிறகு, அவர் இந்த அணுகுமுறையைக் கைவிட்டார். உண்மையில், அவரது இயல்பான குணம் அமைதியான, தன்னைத்தானே கவனித்துக்கொள்ளும், மற்றவர்களை அலட்சியப்படுத்தும் ஒரு போக்கைக் கொண்டிருந்தது. மேலும், போர்க்கருவியாக ‘டோமஹாக்’ (tomahawk - ஒரு வகை கோடரி) போன்ற ஆயுதங்கள் காலாவதியாகிவிட்டன என்பதை அவரது அறிவு அவருக்கு உணர்த்தியது. ஒரு தேசத்தின் துயரத்தை—அதன் ஆன்மாவே தனக்கு முற்றிலும் அந்நியமாக இருக்கும்போது—அவரால் ஆழமாக உணர முடியவில்லை; மாறாக, ஒரு கவிதையில் வரும் மோசமான வரி அவருக்கு மிகுந்த அவமதிப்பாகவும் வேதனையாகவும் இருந்தது. அதே சமயம், அவர் ஒரு பொழுதுபோக்குக் கலைஞராக (amateur artist) இருக்கவில்லை. அவர் தனது இயல்பை முழுமையாகவும் சுதந்திரமாகவும் வெளிப்படுத்த விரும்பினார்; இது சமூகத்தை வளப்படுத்துவதற்காகவும், அதே சமயம் அவரது வாழ்க்கையின் ஒரு அங்கமாகத் தன்னையே வெளிப்படுத்திக்கொள்ள வேண்டிய அவசியத்திற்காகவும் இருந்தது. சமூகத்தை முழுமையாக மாற்றியமைப்பது அவரது வாழ்க்கையின் நோக்கமாக இருக்கவில்லை; ஆனால், தன்னை வெளிப்படுத்திக்கொள்ள வேண்டிய அவசியம் அவருக்கு மிகத் தீவிரமாகவும் உண்மையாகவும் இருந்தது. எனவே, சமூகத்தின் எந்தவொரு மரபும்—அது எவ்வளவுதான் இரக்க உணர்வைப் போலத் தன் கொடுங்கோன்மையை மறைத்துக்கொண்டாலும்—தனக்குத் தடையாக இருக்க அவர் அனுமதிக்கவில்லை. நுணுக்கமான கலைநயமும் நேர்த்தியும் கொண்ட அவருக்கு, ஒரு மக்கள் தலைவனாகச் செயல்படுவது இயலாத காரியமாக இருந்தது. இருப்பினும், அவரது பொதுவான அணுகுமுறையைக் கொண்டு பார்க்கும்போது, ​​அவர் ‘கூட்டுவாத’ (collectivist) அரசியல்வாதிகளின் கூட்டாளியாகக் கருதப்பட்டிருக்கலாம். இத்தகைய அரசியல்வாதிகளை, ‘யெகோவா’ (Jehovah), பத்து கட்டளைகள் (decalogues) மற்றும் இறைத்தீர்ப்புகளில் நம்பிக்கை கொண்ட எதிர்ப்பாளர்கள் கடுமையாக விமர்சிக்கிறார்கள்; அதாவது, இவர்கள் நிஜமான வாழ்வை ஒரு வெறும் கருத்தியலுக்காக (abstraction) பலி கொடுத்துவிடுகிறார்கள் என்று குற்றம் சாட்டுகிறார்கள்.
கத்தோலிக்க மதம் என்று அழைக்கப்படும் அந்த வகை கிறிஸ்தவம் அவருக்குத் தடையாகத் தோன்றியது; எனவே, அவர் அதைத் தனது பாதையிலிருந்து உடனடியாக நீக்கிவிட்டார். அவர் ரோமானிய மேலாதிக்கத்தின் மீதான நம்பிக்கையிலேயே வளர்க்கப்பட்டார்; அவருக்கு, கத்தோலிக்கராக இருப்பதை நிறுத்துவது என்பது கிறிஸ்தவராக இருப்பதையே நிறுத்துவதற்குச் சமமாக இருந்தது. ஒரு பேரரசின் அதிகாரம் அதன் எல்லைப் பகுதிகளில் மிகவும் பலவீனமாக இருக்கும் என்ற கருத்தில் சில மாற்றங்கள் தேவைப்படுகின்றன. ஏனெனில், போப்பாண்டவர் அயர்லாந்தை ஆள்வது போல இத்தாலியை ஆள முடியாது என்பதும், செயின்ட் பீட்டர்ஸ்பர்க் நகர வணிகர்களுக்கு ஜார் மன்னர் ஏற்படுத்தும் அச்சம், ஸ்டெப்பி புல்வெளிகளில் வாழும் சாதாரண ரஷ்யர்களுக்கு அவர் ஏற்படுத்தும் அச்சத்தை விட மாறுபட்டது என்பதும் அனைவரும் அறிந்ததே. உண்மையில், பல சமயங்களில் ஒரு பேரரசின் ஆட்சி அதன் எல்லைப் பகுதிகளிலேயே மிகவும் வலிமையாக இருக்கும்; குறிப்பாக, மையப்பகுதியில் அதன் அதிகாரம் சரிவைச் சந்திக்கும் காலக்கட்டத்தில், எல்லைப் பகுதிகளில் அது இன்னும் வலுவாகவே இருக்கும். பேரரசுகளின் எழுச்சியும் வீழ்ச்சியும் ஒளியின் வேகத்தில் நிகழ்வதில்லை. எனவே, போப்பாண்டவர் ஆட்சி (Papacy) தற்போது ஒரு புதிய கட்டத்திற்குள் நுழைந்திருக்கிறது என்பதை அயர்லாந்து புரிந்துகொள்ள நீண்ட காலம் தேவைப்படலாம். அயர்லாந்து மதகுருமார்களின் வழிகாட்டுதலில் கண்டம் முழுவதும் பாதுகாப்பாக அழைத்து வரப்படும் யாத்ரீகர்களின் குழுக்கள், 'நித்திய நகரம்' (ரோம்) என்று அழைக்கப்படும் இடத்திலுள்ள சலிப்படைந்த பழமைவாதிகளுக்கு, தங்கள் தீவிரமான வழிபாட்டு முறையின் மூலம் ஒருவித அதிர்ச்சியையும் அவமானத்தையும் ஏற்படுத்தக்கூடும். இது, ஸ்பெயின் அல்லது ஆப்பிரிக்காவிலிருந்து புதிதாக வந்த ஒரு மாகாணவாசி, ரோமானியர் ஒருவரின் விசுவாசத்தைச் சோதித்தது போன்றது; அந்த ரோமானியரைப் பொறுத்தவரை, தனது இனத்தின் கடந்த காலம் ஏற்கனவே தெளிவாகத் தெரிந்திருந்த நிலையில், அதன் எதிர்காலம் நிச்சயமற்றதாக மாறிக்கொண்டிருந்தது. அயர்லாந்தில் கத்தோலிக்க அதிகாரத்தின் இந்த நீடிப்பு, தானாக முன்வந்து தன்னைச் சமூகத்திலிருந்து அந்நியப்படுத்திக்கொள்ளும் ஒரு ஐரிஷ் கத்தோலிக்கரின் தனிமையை மிக அதிகமாக்குகிறது என்பது ஒருபுறம் இருந்தாலும், இத்தகைய வலிமையான மற்றும் சிக்கலான அதிகார அமைப்பிலிருந்து தன்னை விடுவித்துக்கொள்ள அவர் வெளிப்படுத்தும் ஆற்றல், அவரை மீண்டும் அந்த அமைப்பின் ஈர்ப்புக்குள் சிக்காத இடத்திற்குக் கொண்டு செல்லப் போதுமானதாக இருக்கலாம். உண்மையில், ஸ்டீபனின் முந்தைய மத வாழ்க்கையில் இருந்த தீவிரமான பக்திதான், இப்போது அவனது தனிமையின் வலியை இன்னும் கூர்மையாக்கியது. அதே சமயம், அந்தத் தீவிரமான பக்தி, ஒரு பிடிவாதமான, சமரசத்திற்கு இடமில்லாத பகையாக மாறியது; ஒரு காலத்தில் அவனது உணர்ச்சிகளில் ஊறியிருந்த இயலாமை, தனிமை மற்றும் விரக்தி ஆகிய உணர்வுகள், அவனது அந்தத் தீவிரமான பக்தியை மேலும் உறுதிப்படுத்தி, ஒரு தீராத பகையாக மாற்றின. கோடைகால மாதங்களில் நூலகத்திலிருந்த மேசைகள் ஆள் அரவமற்றுக் கிடந்தன. ஸ்டீபன் அவ்வப்போது அங்குச் செல்லும்போது, ​​தனக்குத் தெரிந்த சில முகங்களை மட்டுமே காண முடிந்தது. அவர்களுள் ஒருவர் கிரான்லியின் நண்பரான கிளின் (Glynn) ஆவார்; இவர் கின்னஸ் (Guinness) நிறுவனத்தில் எழுத்தராகப் பணிபுரிந்தவர். கோடை முழுவதும் அவர் தத்துவ நூல்களைப் படிப்பதிலேயே மும்முரமாக இருந்தார். ஒருநாள் இரவு, துரதிர்ஷ்டவசமாக ஸ்டீபன் கிளினின் பிடியில் சிக்கிக்கொண்டார். அவர் உடனடியாக நவீன ஐரிஷ் எழுத்தாளர்கள் குறித்து உரையாடத் தொடங்கினார் — இது குறித்து ஸ்டீபனுக்கு எதுவுமே தெரியாது. இருப்பினும், அவர் முன்வைக்கும் இடைவிடாத இலக்கியக் கருத்துகளைக் கேட்டுக்கொண்டிருக்க வேண்டிய கட்டாயம் ஸ்டீபனுக்கு ஏற்பட்டது. வெறும் கருத்துகள் அவ்வளவு சுவாரஸ்யமானவை அல்ல; உதாரணமாக, பைரன், ஷெல்லி, வேர்ட்ஸ்வொர்த், கோல்ரிட்ஜ், கீட்ஸ் மற்றும் டென்னிசன் ஆகியோர் எவ்வளவு அழகான கவிதைகளை எழுதினார்கள் என்று கிளின் தொடர்ந்து விவரிப்பதைக் கேட்டு ஸ்டீபன் சலிப்படைந்தார். மேலும், ரஸ்கின், நியூமன், கார்லைல் மற்றும் மெக்காலே ஆகியோர்...நவீன ஆங்கில உரைநடை எழுத்தாளர்களில் மிகச் சிறந்தவர்கள். லொரெட்டோ கான்வென்ட்டில் (Loreto Convent) இருந்த பெண்கள் விவாத மன்றத்தில் (Girls’ Debating Society) தனது சகோதரி வாசித்த ஒரு இலக்கியக் கட்டுரை குறித்து கிளின் (Glynn) பேசத் தொடங்கியபோது, ​​ஸ்டீபன் அந்த உரையாடலை முடிவுக்குக் கொண்டுவர விரும்பினான். கிரான்லி (Cranly) பாணியில், கிளின்னிடம் நேரடியாக, மதுபானத் தொழிற்சாலையைப் (Brewery) பார்ப்பதற்கான அனுமதிச் சீட்டை (pass) அவனால் பெற்றுத் தர முடியுமா என்று கேட்டான். மிகுந்த ஆர்வத்துடனும், அதே சமயம் அடக்கமான தொனியிலும் ஸ்டீபன் இதைக் கேட்டதால், கிளின் தனது இலக்கிய விமர்சனத்தைத் தொடர முடியாமல் பின்வாங்கினான்; மேலும், அந்த அனுமதிச் சீட்டைப் பெற்றுத் தர முயற்சிப்பதாக உறுதியளித்தான். நூலகத்தில் இருந்த மற்றொரு வாசகன், மொய்னிஹான் (Moynihan) என்ற இளம் மாணவன், ஸ்டீபனுடன் மிகவும் நட்பாக இருக்க விரும்பினான். அவன் அடுத்த ஆண்டிற்கான ‘இலக்கிய மற்றும் வரலாற்றுச் சங்கத்தின்’ (Literary and Historical Society) தணிக்கையாளராகத் (Auditor) தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டிருந்தான். நவம்பர் மாதம் அவன் தனது தொடக்க உரையை ஆற்ற வேண்டியிருந்தது; அதற்காக ‘நவீன அவநம்பிக்கை மற்றும் நவீன ஜனநாயகம்’ (Modern Unbelief and Modern Democracy) என்ற தலைப்புகளைத் தேர்ந்தெடுத்திருந்தான். அவன் பார்ப்பதற்கு மிகவும் அசிங்கமான இளைஞன்; அவனது அகன்ற வாய், முகத்தை அருகில் இருந்து உற்றுப் பார்க்கும் வரை, தாடைக்குக் கீழே இருப்பது போன்ற தோற்றத்தைத் தந்தது. அவனது கண்கள், அதிகப்படியாகக் கழுவப்பட்ட ஆலிவ் பச்சை நிறத்தில், மிக நெருக்கமாக அமைந்திருந்தன; காதுகள் பெரியதாகவும், விறைப்பாகவும், முகத்தின் இரு பக்கங்களிலும் தள்ளி அமைந்திருந்தன. அவன் ஒரு வழக்கறிஞராகப் போகும் நிலையில் இருந்ததால், தனது கட்டுரை வெற்றி பெற வேண்டும் என்பதில் மிகுந்த பதற்றத்துடன் கூடிய ஆர்வம் கொண்டிருந்தான்; இந்தத் தொடக்க உரையின் மூலம் தனக்கென ஒரு பெயரை உருவாக்கிக்கொள்ள அவன் நம்பினான். சட்டத் துறைக்குத் தேவையான நுணுக்கமான அறிவு அவனிடம் இன்னும் வளரவில்லை; அதனால்தான், இந்தத் தொடக்க உரை குறித்த தனது தீவிரமான ஆர்வத்தை ஸ்டீபனும் பகிர்ந்து கொள்கிறான் என்று அவன் தவறாகக் கருதினான். ஒரு நாள் இரவு, அவன் தனது தலைப்பு தொடர்பான தயாரிப்புப் பணிகளில் மும்முரமாக ஈடுபட்டிருந்தபோது ஸ்டீபன் அவனைச் சந்தித்தான். அவனது அருகில் லெக்கி (Lecky) எழுதிய சில பருமனான புத்தகங்கள் இருந்தன; மேலும், ‘என்சைக்ளோபீடியா பிரிட்டானிகா’ (Encyclopaedia Britannica)-வில் ‘சோசலிசம்’ (Socialism) என்ற தலைப்பிலான கட்டுரையை வாசித்து, குறிப்புகளை எடுத்துக்கொண்டிருந்தான். ஸ்டீபனைக் கண்டதும் அவன் தனது வேலையை நிறுத்திவிட்டு, குழுவினர் செய்து வரும் ஏற்பாடுகளைப் பற்றி விளக்கத் தொடங்கினான். பல்வேறு பொது நபர்களுக்குக் குழுவினர் கடிதங்கள் எழுதியிருந்தனர்; அவர்கள் வந்து பேசுவார்களா என்று தெரிந்துகொள்ளவே அந்தக் கடிதங்கள் அனுப்பப்பட்டிருந்தன. அந்தப் பொது நபர்களிடமிருந்து வந்த பதில்களை அவன் ஸ்டீபனிடம் காட்டினான். அவர்கள் அச்சிடத் தீர்மானித்திருந்த அழைப்பிதழ்களின் மாதிரிகளையும், அனைத்துச் செய்தித்தாள்களுக்கும் அனுப்பப்படவிருந்த அறிவிப்பின் நகலையும் அவர் காட்டினார். மொய்னிஹானுடன் அவ்வளவு நெருக்கமான அறிமுகம் இல்லாத ஸ்டீபன், அவர் இவ்வளவு விஷயங்களைப் பகிர்ந்துகொண்டதைக் கண்டு ஆச்சரியமடைந்தார். தனக்குப் பிறகு ஸ்டீபன் தான் தணிக்கையாளராக (auditor) தேர்ந்தெடுக்கப்படுவார் என்று உறுதியாகக் கூறிய மொய்னிஹான், ஸ்டீபன் எழுதிய கட்டுரையின் நடையைத் தான் மிகவும் ரசித்ததாகவும் தெரிவித்தார். அதன் பிறகு, அவர்கள் இருவரும் பட்டம் பெறுவதற்கான வாய்ப்புகள் குறித்துப் பேசத் தொடங்கினார். இத்தாலிய மொழி மிகவும் அழகான மொழிதான் என்றாலும், ஜெர்மன் மொழி அதிகப் பயனுள்ளது என்றும், அந்த காரணத்தினாலேயே தான் எப்போதும் ஜெர்மன் மொழியைப் பயின்று வந்ததாகவும் அவர் கூறினார். ஸ்டீபன் கிளம்ப எழுந்தபோது, ​​தானும் கிளம்புவதாகக் கூறி, தனது புத்தகங்களை எடுத்துக்கொண்டார். பால்மர்ஸ்டன் பூங்காவிற்குச் செல்லும் டிராம் வண்டியைப் பிடிக்க அவர்கள் நசா தெரு வழியாகச் சென்றனர். மழை பெய்து கொண்டிருந்த அந்த இரவில், தெருக்கள் மழையில் நனைந்து கருப்பாக மின்னிக்கொண்டிருந்தன. அப்போது, ​​பழுப்பு நிறக் காலுறைகளும் இளஞ்சிவப்பு நிற உள்ளாடைகளும் அணிந்திருந்த ஒரு மருத்துவமனை செவிலியர் ஒருவர் முன்னால் செல்ல, அவரைப் பார்த்தபடி மொய்னிஹான் சில கருத்துகளையும் பார்வைகளையும் வெளிப்படுத்தினார்; இதன் மூலம் அவர் ஸ்டீபனுடன் இன்னும் நெருக்கமான பிணைப்பை ஏற்படுத்திக்கொள்ள முயன்றார். மொய்னிஹான் கவனிப்பதற்கு முன்பே, ஸ்டீபன் நீண்ட நேரமாக அமைதியாக அந்த காட்சியைக் கவனித்துக்கொண்டிருந்தார்; அவருக்கு அதில் எந்த அதிருப்தியும் இருக்கவில்லை. ஆனால், மொய்னிஹான் ஆர்வத்துடன் வெளிப்படுத்திய கருத்துகள், தட்டச்சு இயந்திரத்தின் ஒலியை ஸ்டீபனுக்கு நினைவூட்டின. ஸ்டீபனுடன் மிகவும் நெருக்கமான நண்பராகிவிட்ட மொய்னிஹான், பொக்காச்சியோ (Boccaccio) மற்றும் பிற இத்தாலிய எழுத்தாளர்களின் படைப்புகளைப் படிக்க விரும்புவதால், இத்தாலிய மொழியைக் கற்றுக்கொள்ள ஆசைப்படுவதாகக் கூறினார். ‘அருவருப்பான’ அல்லது ‘ஆபாசமான’ விஷயங்களைப் படிக்க விரும்பினால், ‘டெக்காமரான்’ (Decameron) புத்தகம் தான் எல்லாவற்றையும் விட முதன்மையானது என்று ஸ்டீபனிடம் அவர் கூறினார்.
— "உன்னைப் போல நான் இருந்திருக்கலாம் என்று தோன்றுகிறது! மூல மொழியில் இது இன்னும் பத்து மடங்கு மோசமாக இருக்கும். இப்போது என்னால் முழுமையாகச் சொல்ல முடியாது, இதோ என் டிராம் வந்துவிட்டது... ஆனால், வெளிப்படையான... அந்த விஷயத்தில் இதுதான் எல்லாவற்றையும் விட மிஞ்சியது... புரிகிறதா?... சரி, கிளம்புகிறேன்!" திரு. டேடலஸுக்குத் தனிப்பட்ட சொத்துரிமை குறித்த தெளிவான புரிதல் இல்லை; அவர் மிக அரிதாகவே வாடகை செலுத்தினார். உணவுப் பொருட்களுக்குப் பணம் கேட்பது நியாயமானது என்று அவர் கருதினார், ஆனால் டப்ளின் நகர வீட்டு உரிமையாளர்கள் தங்குமிடத்திற்காக ஆண்டுதோறும் கோரும் மிக அதிகப்படியான தொகையை மக்கள் செலுத்த வேண்டும் என்று எதிர்பார்ப்பது அநீதியானது என்று அவர் கருதினார். அவர் கிளாண்டார்ஃபில் உள்ள தனது வீட்டில் ஓராண்டாக வசித்து வந்தார், அந்த ஓராண்டு காலத்தில் அவர் ஒரு காலாண்டுக்கான வாடகையை மட்டுமே செலுத்தினார். அவருக்கு முதலில் வழங்கப்பட்ட சட்ட அறிவிப்பில் ஒரு குறைபாடு இருந்தது; அந்த வாய்ப்பைப் பயன்படுத்தி அவர் அங்கு தங்கியிருக்கும் காலத்தை நீட்டித்துக்கொண்டார். இப்போது நிலைமை தீவிரமடைந்ததால், அவர் வேறொரு வீட்டைத் தேடி நகரம் முழுவதும் அலைந்துகொண்டிருந்தார். ஷெரிஃப் அலுவலகத்தில் இருந்த நண்பர் ஒருவர் ரகசியமாகத் தகவல் தெரிவிக்க, அவருக்குக் கூடுதலாக ஐந்து நாட்கள் அவகாசம் கிடைத்தது. ஒவ்வொரு காலையிலும் அவர் மிகுந்த கவனத்துடன் தனது பட்டுத் தொப்பியைத் துடைத்து, கண்ணாடியைச் (monocle) சுத்தம் செய்துகொண்டு, ஏளனமாக முணுமுணுத்தபடி, வீட்டு உரிமையாளர்களைத் தேடிச் சென்றார். இத்தகைய சந்திப்புகள் பெரும்பாலும் வாக்குவாதத்தில் முடிந்து, வீட்டு உரிமையாளர்கள் கோபத்துடன் கதவை பலமாக அறைந்து மூடுவதோடு நிறைவடைந்தன. தேர்வின் முடிவுகள் ஸ்டீபனுக்கு ஒரு சாதாரண தேர்ச்சியை மட்டுமே பெற்றுத் தந்தன. அவனது தந்தை அவனிடம் மிகவும் ரகசியமாக, வேறு எங்காவது தங்குவதற்கு இடம் தேடிக்கொள்ளுமாறு கூறினார்; ஏனெனில், இன்னும் ஒரு வாரத்திற்குள்...அனைவரும் வீதிக்கு வரும் நிலை ஏற்பட்டது. வீட்டில் பணம் மிகவும் குறைந்திருந்தது; புதிய தளவாடங்களைச் சிறு சிறு பகுதிகளாக அடகு கடைக்குக் கொண்டு சென்றதில் மிகக் சொற்பமான தொகையே கிடைத்தது. தளவாடங்கள் வெளியே கொண்டு செல்லப்படுவதைக் கண்ட வணிகர்கள், கதவைத் தட்டியும் அழைப்பு மணியை அடித்தும் தொல்லை செய்யத் தொடங்கினர்; இதைப் பார்த்த தெருச் சிறுவர்கள் ஆர்வத்துடன் வேடிக்கை பார்த்தனர். இசபெல் வீட்டின் மேல் தளத்தில் இருந்த பின்புற அறையில் படுத்திருந்தாள்; நாளுக்கு நாள் அவள் உடல் மெலிந்து, எரிச்சலுடனும் மனக்குறையுடனும் காணப்பட்டாள். மருத்துவர் வாரத்திற்கு இருமுறை வந்து, அவளுக்குச் சத்தான, விலையுயர்ந்த உணவுகளைக் கொடுக்குமாறு அறிவுறுத்தினார். தினமும் ஒரு வேளை முழுமையான உணவை வழங்கவே திருமதி டேடலஸ் பெரும் சிரமப்பட வேண்டியிருந்தது. கதவைத் தட்டும் வணிகர்களைச் சமாளிப்பது, கணவனின் கோபத்தைத் தணிப்பது, இறக்கும் தருவாயில் இருக்கும் மகளைக் கவனித்துக்கொள்வது என அவருக்கு ஒரு நிமிடம் கூட ஓய்வு கிடைக்கவில்லை. மகன்களைப் பொறுத்தவரை, ஒருவன் சுதந்திரச் சிந்தனையாளனாக இருந்தான், மற்றவன் முரட்டுத்தனமான சுபாவம் கொண்டவனாக இருந்தான். மாரிஸ் காய்ந்த ரொட்டியைச் சாப்பிட்டுக்கொண்டு, தன் தந்தையையும் அவரது கடன் கொடுத்தவர்களையும் திட்டித் தீர்த்தான். அவன் தோட்டத்தில் ஒரு கனமான தட்டையான கல்லைத் தள்ளும் பயிற்சியிலும், உடைந்த டம்பெல்லை (எடை தூக்கும் கருவி) தூக்கி இறக்கும் பயிற்சியிலும் ஈடுபட்டான்; கடல் அலை சாதகமாக இருக்கும் நாட்களில் 'புல்' (Bull) எனும் இடத்திற்குச் சென்று வந்தான். மாலை நேரங்களில் அவன் தன் நாட்குறிப்பை எழுதினான் அல்லது தனியாக நடைப்பயிற்சி மேற்கொண்டான். ஸ்டீபன் காலை, நண்பகல், இரவு என எப்போதும் அலைந்து திரிந்துகொண்டிருந்தான். இரு சகோதரர்களும் பெரும்பாலும் ஒன்றாக இருப்பதில்லை. ஒரு மங்கலான கோடை மாலை வேளையில், ஒரு தெருமுனையில் இருவரும் எதிர்பாராதவிதமாக நேருக்கு நேர் சந்தித்துக்கொண்டனர்; இதைக் கண்டு இருவரும் உரக்கச் சிரித்தனர். அதன் பிறகு, அவர்கள் அவ்வப்போது மாலை நேரங்களில் ஒன்றாக நடைப்பயிற்சி மேற்கொண்டு, இலக்கியக் கலை குறித்து உரையாடினர்.
ஸ்டீபன் தான் கொடுத்த வாக்குறுதிப்படி, தான் எழுதிய கட்டுரையை லிஞ்ச் என்பவனிடம் கொடுத்தான்; இந்தச் செயல் அவர்களுக்கு இடையே ஒரு நெருக்கத்தை உருவாக்கியது. லிஞ்ச், அதிருப்தியாளர்களின் குழுவில் சேரத் தீர்மானித்து, கிட்டத்தட்ட இறுதி உறுதிமொழி எடுக்கும் நிலைக்குச் சென்றிருந்தான். ஆனால், ஸ்டீபனின் எவ்வித வருத்தமும் இல்லாத சுயநலமும், தன்னைப் பற்றியோ அல்லது மற்றவர்களைப் பற்றியோ எந்தவித உணர்ச்சிகரமான பிணைப்பும் இல்லாத அவனது போக்கும் லிஞ்சை யோசிக்க வைத்தன. நுண்கலைகளின் மீது அவனுக்கு இருந்த ஆர்வம்—இதுவரை அவன் மறைத்து வைக்க வேண்டிய ஒன்றாகவே கருதி வந்த ஒன்று—இப்போது மெல்ல மெல்ல வெளிப்படத் தொடங்கியது. ஸ்டீபனின் கலை ரசனையும், அதே சமயம் இளைஞர்களின் இயல்பான உடல் தேவைகளை எவ்வித குற்ற உணர்வுமின்றி ஏற்றுக்கொள்ளும் மனப்பாங்கும் இணைந்திருப்பதைக் கண்டு அவர் மிகுந்த நிம்மதியடைந்தார். ஏனெனில், அவரே ஒரு கூர்மையான அறிவுத்திறன் கொண்ட மனிதராக இருந்ததால், ஸ்டீபனின் தீவிரமான மற்றும் உயர்ந்த கருத்துகளைக் கேட்டு, அவரிடம் ஒருவித பிடிவாதமான 'கன்னித்தன்மை' (தூய்மைவாதம்) இருக்குமோ என்று அவர் சந்தேகப்பட்டிருந்தார். அயர்லாந்து இனம், தங்களை ஞானஸ்நானம் செய்து வைக்கும் ஒரு 'ஜான்' (ஆண்) ஆனாலும் சரி, அல்லது தங்களை விடுவிக்க வரும் ஒரு 'ஜோன்' (பெண்) ஆனாலும் சரி, அவர்களிடம் இத்தகைய 'கன்னித்தன்மையை' ஒரு தகுதிக்கான ஆதாரமாகக் கோருகிறது. டேனியலின் இல்லத்தில் நிலவும் சூழல் ஸ்டீபனுக்கு மிகுந்த சலிப்பை ஏற்படுத்தியதால், அவர் அங்கு ஞாயிற்றுக்கிழமைகளில் செல்வதை நிறுத்திவிட்டு, அதற்குப் பதிலாக லிஞ்சுடன் இணைந்து நகர வீதிகளில் உலாவத் தொடங்கினார். மக்கள் நடமாட்டம் மிகுந்த அந்த வீதிகளில், போதிய ஊதியம் பெறாத இளைஞர்களும், பகட்டான உடையில் வலம் வரும் பெண்களும் குழுக்களாகச் சுற்றித் திரிந்தனர். இத்தகைய நடைப்பயணங்களின் மூலம், புதிய கண்ணோட்டத்தை வெளிப்படுத்தும் புதிய சொற்களை லிஞ்ச் கற்றுக்கொண்டார். டப்ளின் நகரத்தின் இத்தகைய நடத்தைகளைக் கண்டு அவர் கொண்டிருந்த அவமதிப்பு உணர்வு, இப்போது சரியானதே என்று அவருக்குத் தோன்றியது. பலமுறை அவர்கள் நகரத்தின் 'முட்டாள் கன்னிகளுடன்' (இளம் பெண்களுடன்) கிண்டலான, கொச்சை மொழியில் உரையாடினர். ஸ்டீபனின் ஆழ்ந்த, கம்பீரமான குரலைக் கேட்டு, அந்தப் பெண்கள் தங்கள் குறும்புத்தனமான எண்ணங்களைக் கைவிட்டு, அச்சமடைந்தனர். இத்தகைய விழிப்புணர்வுள்ள, தாராளமான, எந்தவித மறைமுகப் போட்டியோ அல்லது மேலாதிக்க உணர்வோ இல்லாத நட்புறவில் திளைத்த லிஞ்ச், ஸ்டீபனை ஏன் ஒரு 'பாசாங்குக்காரன்' என்று நினைத்தோம் என்று வியப்படைந்தார். ஒரு தனிமனிதன் தனது ஆளுமையைப் பேணிக்காக்க விரும்பினால், அதற்கேற்ற ஒரு நடத்தையும் அவனுக்குத் தேவை என்பதை அவர் இப்போது உணர்ந்துகொண்டார்.
ஒரு மாலை வேளையில், நூலகத்தில் இசை அல்லது பாடுதல் குறித்த மருத்துவ நூல் ஒன்றைப் படித்து அரை மணி நேரத்தைக் கழித்துவிட்டு, ஸ்டீபன் படிக்கட்டுகளில் இறங்கிக்கொண்டிருந்தபோது, ​​அவருக்குப் பின்னால் ஒரு ஆடை படிக்கட்டுகளில் உரசுவது போன்ற சத்தம் கேட்டது. அந்த ஆடைக்குச் சொந்தக்காரர் எம்மா கிளரி; ஸ்டீபனை அங்கு கண்டதும் அவர் மிகுந்த ஆச்சரியமடைந்தார். அவர் பழைய ஐரிஷ் மொழி தொடர்பான ஏதோ ஒரு பணியில் ஈடுபட்டிருந்துவிட்டு, இப்போது வீட்டிற்குத் திரும்பிக்கொண்டிருந்தார். அவருடன் அழைத்துச் செல்ல யாரும் இல்லாததால், இரவு பத்து மணி வரை அவர் நூலகத்தில் தங்குவதை அவரது தந்தை விரும்புவதில்லை. அன்றிரவு மிகவும் இனிமையாக இருந்ததால், டிராம் வண்டியில் செல்ல வேண்டாம் என்று அவள் முடிவு செய்தாள். அவளை அவள் வீடு வரை அழைத்துச் செல்லலாமா என்று ஸ்டீபன் அவளிடம் கேட்டான். அவர்கள் வீட்டின் முகப்பு வராந்தாவின் கீழ் சில நிமிடங்கள் நின்று பேசிக்கொண்டிருந்தனர். ஸ்டீபன் ஒரு சிகரெட்டை எடுத்துப் பற்றவைத்தான்; ஆனால், ஆழ்ந்த சிந்தனையுடன் இருந்தவனாய், உடனே அதன் எரிந்துகொண்டிருந்த முனையைத் தட்டி உதிர்த்துவிட்டு, அந்தச் சிகரெட்டை மீண்டும் தன் பெட்டிக்குள் வைத்துவிட்டான். அவளுடைய கண்கள் மிகவும் பிரகாசமாக இருந்தன.